Maandelijkse archieven: maart, 2015

Een prachtige dag in Noord-Brabant

Zondag 22 maart 2015

Rond half 11 stappen Frank, mijn vader en ondergetekende uit op de parkeerplaats van Kasteel Maurick te Vught. Ruim een uur struinen we rond door het parkbos van het landgoed, zonder dat we leuke soorten te zien krijgen. Rond 12-en klaart het echter wat op, met eindelijk wat blauwe gaten in de grijze wolkenmassa. Het effect van de opklaring op de vogels is gelijk zichtbaar, want even later hebben we de eerste fijne soort van de dag in de kijker: een mannetje Zwarte Specht vliegt vlak voor ons op en landt wat verderop. De vogel is lastig te zien zo tussen vele takjes en op enige afstand. Desalniettemin zijn we erg blij met deze waarneming, want zo vaak stuiten we niet op de grootste spechtensoort van Europa. De specht laat ook enkele malen van zich horen: nadat hij wegvliegt en op een voor ons onzichtbare plek weer landt, horen we de zogenoemde ‘regenroep‘ door het bos galmen, gaaf!

Nog geen 100 meter verder krijgen we de doelsoort voor dit gebied in beeld: vlak voor ons zit een Middelste Bonte Specht op een berk. Ruim een kwartier lang zien we hoe twee exemplaren op deze boom foerageren en zelfs een gat lijken te hakken in de berk. Ook deze fraaie specht (een van mijn favoriete vogelsoorten in ons land) laat enkele malen haar kenmerkende roep horen.

Middelste Bonte Specht – Middle Spotted Woodpecker

Naast de spechten merken we ook andere leuke vogelsoorten op: zo laat een Appelvink enkele malen van zich horen en zien, horen we meerdere Kuifmezen en vliegt een Ooievaar over. Verder zorgen een Eekhoorn en een Ree voor de nodige afwisseling.

Rond 2-en verlaten we het kasteel en rijden we naar Slot Haverleij. Deze woonwijk (gebouwd in de vorm van een vestingstad) aan de rand van Den Bosch is de laatst overgebleven plek in Nederland om de Kuifleeuwerik te zien. Rond het midden van de jaren zeventig van de vorige eeuw was deze leeuwerik nog een algemene broedvogel van braakliggende en stedelijke gebieden in ons land, met naar schatting 3000-5000 paar. Daarna ging het snel bergafwaarts met de soort: rond de eeuwwisseling waren er nog minder dan 100 paar over. De achteruitgang zette na de 2000 onverminderd door (een trend die in heel Noordwest-Europa plaatstvindt trouwens), want de laatste 5 jaar was er nog maar een handvol locaties in het land waar de soort te zien was: Eindhoven, Tilburg, een industrieterrein in Venlo en Den Bosch waren de laatste locaties waar de soort het nog uithield. Inmiddels lijken alle locaties behalve Den Bosch verlaten en bestaat de gehele Nederlandse populatie waarschijnlijk uit slechts één vogel. Daarmee staat de soort op het punt om uit ons land te verdwijnen. Hoe lang zou dit exemplaar het nog uithouden?

Lang hoeven we niet te zoeken naar de vogel. We staan nog niet stil op de parkeerplaats in de zuidwesthoek van de wijk of we zien de Kuifleeuwerik al zitten. De vogel zit rustig op de dakrand van een huizenblok en zingt wat binnensmonds. Later vliegt de vogel op naar achteren. Hier duurt het even voor we hem terugvinden, maar na een dikke 10 minuten zien we de vogel opnieuw op de dakrand zitten. De leeuwerik laat zich hier erg fraai bekijken. Een hele verademing als je het rustige gedrag van dit exemplaar vergelijkt met de vogels van Venlo van een aantal jaar geleden: daar waren de vogels altijd erg vliegerig en daardoor waren de waarnemingen vaak heel erg kort. Naast de Kuifleeuwerik is een zingende Zwarte Roodstaart het noemen waard.

Kuifleeuwerik – Crested Lark

Nu de Kuifleeuwerik gelukt is, rijden we naar de laatste vogelbestemming van vandaag. Net ten zuiden van Culemborg, in het natuurgebiedje De Regulieren, zit namelijk al enkele weken een Kleine Geelpootruiter. Het gaat hier om dezelfde vogel die ik eerder deze maand in Everdingen zag. Samen met o.a. Guus Peterse zoeken we naar de zeldzame Amerikaanse ruiter, maar tijdens ons verblijf zal de vogel niet in beeld komen. Jammer, maar niet meer dan dat. In het gebied zie ik wel mijn eerste Tjiftjaf van dit jaar (had de soort al wel gehoord in 2015).

We zetten een punt achter deze mooie vogeldag. Ik heb mijn verrekijker al ingepakt als Frank vanuit de rijdende auto een IJsvogeltje vindt. De vogel (het vrouwtje) zit net ten noorden van De Regulieren in een broekbos. Ook als we uitstappen, laat zij zich prima bekijken. Een mooie afsluiter van een mooie vogeldag, met als hoogtepunten een prachtige waarneming van een Middelste Bonte Specht en misschien wel mijn allerlaatste Kuifleeuwerik in Nederland?

Rustig weekendje Texel

Vrijdag 13 maart tot zondag 15 maart 2015

Vrijdagmiddag reis ik met de trein af naar Texel, waar mijn ouders al sinds donderdag zitten. Dit gehele jaar ben ik nog geen enkele keer op dit Waddeneiland geweest, dus het wordt weer eens tijd. 😉 Rond 4-en pikt mijn vader me op in de veerhaven en rijden we wat rond langs de Waddenkust, maar hier is het erg rustig. Slechts wat Rotganzen en een Dodaars (in de haven van Oudeschild) zijn het noemen waard. In het park bekijken we twee Ransuilen die in enkele dennen roesten.

Zaterdagochtend zetten we koers richting de Staatsbossen. Hier was Marc Plomp afgelopen donderdag namelijk op zoek naar Boomleeuweriken (een zeer schaarse broedvogel op Texel), toen hij vanuit een elzenbos ineens een Kleine Bonte Specht hoorde roepen. De dagen daarna werd deze specht (pas het 7e geval ooit voor Texel) regelmatig gezien en werd zelfs een tweede vogel gevonden. Onderweg naar ‘De Dennen’ (zoals het bosgebied op Texel genoemd wordt) zien we langs de Postweg ter hoogte van de Slufterweg een Kleine Zilverreiger in tegengestelde richting langs de auto vliegen, leuk! Samen met Jos van den Berg, Arend Wassink en Marc zoeken we de gehele ochtend naar Europa’s kleinste spechtensoort, maar het is mij niet gegund om de vogel waar te nemen. Mijn vader ziet de vogel wel kort en hoort de vogel ook roepen, maar wanneer ik eindelijk op de goede plek ben, is de vogel alweer spoorloos verdwenen. Jammer! In het bos stuit ik nog wel op een Witkop(pige) Staartmees. De vogel trekt op met een ‘normale’ Staartmees. In het veld leek de kop geheel wit en ook de andere kenmerken leken prima voor een zuivere Witkop, maar op basis van de door anderen gemaakte foto’s lijkt het toch te gaan om een Witkoppige Staartmees.

Rond 1-en verlaten we het bos en zoeken we op verschillende plekken in het zuiden en oosten van het eiland naar leuke soorten. Langs de Jan Ayeslag komen we twee vrouwtype Blauwe Kiekendieven tegen en in de Mokbaai zien we tussen de Eiders, Brilduikers en Middelste Zaagbekken helaas niet de gehoopte IJseend.

Blauwe Kiekendief – Hen Harrier

In de haven van Oudeschild merken we een adulte, gekleurringde Zilvermeeuw op. De vogel is als kuiken geringd op 24 juni 2010 in de duinen bij de Horsmeertjes (Kelderhuispolder) en is al 65x afgelezen: bijna uitsluitend op Texel, maar ook in Kornwerderzand en Den Helder.

adulte Zilvermeeuw (K.ACL) – adult colour-ringed Herring Gull (K.ACL)

Een van de hoogtepunten van vandaag is een grote groep van enkele 1000-en Rotganzen tussen Wagejot en De Bol. In zo’n grote groep moeten natuurlijk ook leuke rotganzen zitten. Het duurt even voordat we ze vinden, maar uiteindelijk tellen we zeker 2 Zwarte en 6 Witbuikrotganzen, waaronder een Witbuikrotgans die lekker dichtbij zit (zie foto hieronder).

Ad Witbuikrotgans – adult Pale-bellied Brent Goose

Ook de zondagochtend besteden we in de Staatsbossen. Na ongeveer 2 uur zoeken hoor ik eindelijk eenmaal duidelijk de roep van de Kleine Bonte Specht. We wachten nog een uur, maar de vogel laat helaas niet meer van zich horen of zien. Eén roepsessie, het is niet veel maar altijd nog beter dan niets… De mogelijke Witkopstaartmees laat zich ook weer even zien en daarnaast kunnen we een kekkende Havik en meerdere overvliegende Sijs noteren. In de middag nemen we een kijkje bij Polder Waalenburg. Leuk zijn 2 Rouwkwikstaarten die samen met enkele Witte Kwikstaarten op de drogere delen van het gebied foerageren. Verder zien we mijn derde Lepelaar van 2015 en foerageert een Kemphaan op korte afstand van de weg.

Rouwkwikstaart – Pied Wagtail

Kemphaan – Ruff (photo: Peter vd Meer)

Daarna rijden we naar onze bungalow om de spullen in te pakken en zit het weekendje Texel er alweer op.

6 rode taxa op een dag

Zondag 8 maart 2015

Sinds onze Groenlandse Kolgans look-a-likes bij Mijdrecht in december 2014 heb ik een bovengemiddelde interesse voor de Groenlandse Kolgans, een ondersoort van de algemeen overwinterende Kolgans. ‘Onze’ Kolganzen komen uit Siberië en overwinteren in hoge aantallen in ons land, terwijl de Groenlandse Kolgans bijna uitsluitend overwintert in Schotland en Ierland. Zeer zelden dwaalt deze ondersoort af naar ons land, tot 2014 waren er slechts 41 gevallen (van in totaal 83 exemplaren). Zie de website van PieterGeert Gelderblom voor een interessant artikel over de determinatie en status van deze taxon. Afgelopen vrijdag ontdekte Fred Visscher twee adulte exemplaren in Wieringen. Voor ons een uitgelezen kans om dit taxon met eigen ogen te aanschouwen. Aangezien er in de Kop van Noord-Holland verder nog vele andere leuke soorten worden gezien, is een dagje Noord-Holland gauw gepland.

Rond 10-en staan we samen met Herman van den Brand en August van Rijn bij het dorpje Hippolytushoef, waar we de ganzen al snel in beeld hebben. Ze (een paartje) trekken samen op en laten zich op enige afstand prima bekijken. De vogels zitten tussen de Kolganzen, maar zijn er goed uit te halen door de lange oranje snavels, donkerdere tint van de onder- en bovendelen en donkerdere indruk door uitgebreidere zwarte buikvlekken en minder opvallende veerrandjes op de bovendelen. Door de afstand heb ik helaas niet op de breedte van de witte staartband (een belangrijk kenmerk van deze ondersoort) kunnen letten. Dank voor deze fraaie ontdekking, Fred!

2 adulte Groenlandse Kolganzen – 2 adult Greenland White-fronted Geese

Zilvermeeuw F.AHV in de bebouwde kom van Hippolytushoef – Herring Gull F.AHV in Hippolytushoef

Nu de kolganzen binnen zijn, rijden we naar Julianadorp voor onze volgende doelsoort: al enige tijd verblijven 10 Pestvogels in een parkje in het dorp. Ook deze soort is gauw gevonden, dankzij de roep hebben we de vogels al snel gelokaliseerd. Ze laten zich aardig zien, hoog in de bomen rustend. Na een dik kwartier duiken ze eindelijk naar beneden om van de vlierbessen te snoepen, maar dankzij een kat die opduikt duurt dit slechts zeer kort, erg jammer. Daarna gaan deze prachtige vogels weer hoog in een els zitten, aangezien ons drukke programma voor ons het teken om door te gaan.

Pestvogel – Bohemian Waxwing

We rijden door naar Callantsoog, waar we de gehoopte Siberische Braamsluiper helaas niet kunnen vinden. De Roze Pelikaan (hetzelfde individu dat wij in oktober op Texel zagen) die in hetzelfde gebied bivakkeert, is duidelijk niet te missen. Het bakbeest is een stuk actiever dan gedacht en maakt bij onze aankomst zelfs een vluchtje door de woonwijk. Daarna landt de pelikaan weer in ‘zijn’ vijvertje en is hier op enkele meters afstand te bewonderen… Ook leuk is dat we hier onze eerste dagvlinder van het jaar zien: een Kleine Vos warmt namelijk korte tijd op op een stenenpad.

Roze Pelikaan (foto: Peter vd Meer) – Great White Pelican

Roze Pelikaan – Great White Pelican

Roze Pelikaan – Great White Pelican

Nog geen vijf kilometer verder zuidelijk is onze volgende stop. Langs de N502, aan de rand van het Zwanenwater, overwintert namelijk een Dwerggors. Deze zeldzame gors is echter vaak erg lastig en ik ken vogelaars die meerdere pogingen nodig gehad hebben om de vogel te zien te krijgen. Ook voor ons duurt het even voordat we deze broedvogel van de Siberische taiga in beeld krijgen. Na een klein uur zit de vogel echter ineens in een heg van de boerderij tussen de Geelgorzen. Dit duurt helaas niet lang, want binnen enkele minuten vliegt de gors weg en zien we hem niet meer terug. Desondanks zijn we erg blij met deze waarneming, want onze laatste Dwerggors was alweer in 2009 (Texel). Helaas is de foto compleet onscherp, zie hieronder. 😦 Een fraaie man Geelgors werkt gelukkig beter mee.

_Dwerggors

Dwerggors – Little Bunting

Geelgors – Yellowhammer

Als laatste brengen we een bezoekje aan het recreatiegebied Vooroever bij Medemblik, waar sinds 19 januari een Amerikaanse Oeverloper overwintert. Ook al zagen we deze zeer zeldzame steltloper al in januari, we zouden de vogel graag nog wat beter zien dan toen. En dus staan we rond vier uur aan de rand van het Markermeer, waar we dankzij andere vogelaars al gauw de oeverloper in beeld hebben. De vogel foerageert op afstand langs de rand van een eilandje, maar is door de scoop prima te bekijken. Het afkijken van de duikeenden levert bovendien een man IJseend en een man Topper op, gaaf! Andere leuke soorten zijn een Middelste Zaagbek, een van de eerste Witte Kwikstaarten van 2015 en vele Kluten.

Hier sluiten we de dag af, met als resultaat maar liefst 6 zeldzame (‘rode’) taxa op een dag. Een persoonlijk record?

Kleine Geelpootruiter op de Utrechtlijst!

Zondag 1 maart 2015

Gistermiddag werd een Kleine Geelpootruiter gevonden in de uiterwaarden bij Everdingen (in hetzelfde gebied waar we vorig jaar nog een Reuzenstern zagen). Mogelijk betreft het hetzelfde exemplaar dat eerder in de week bij Schokland (in de Noordoostpolder) gezien was. Deze zeldzame Noord-Amerikaanse steltloper, waarvan tot nu toe 33 gevallen zijn in ons land, is nog nooit eerder in de provincie Utrecht gezien. Het zou natuurlijk een mooie aanvulling zijn voor onze Utrechtlijst. Daarom rijden Frank, mijn vader en ik vandaag rond het middaguur naar de Everdinger Waarden. De vogel zou bij onze aankomst in beeld zijn, dat kan niet misgaan zou je zeggen. Een paar seconden later hebben we de Amerikaan inderdaad in beeld. Hij rent echter binnen enkele seconden achter wat struikjes om daar nooit meer achter vandaan te komen. Mijn vader, die de auto nog goed moest parkeren, komt net te laat aangelopen om de ruiter nog te zien… Als we vanuit een andere hoek kijken op het stukje waar de ruiter zou moeten zitten, zien we dat de ruiter er stiekem tussenuit geglipt is.

We zijn uiteraard niet tevreden met deze zeer korte en matige waarneming, dus zoeken we intensief de oevers en alle slikjes in het gebied af, samen met een tiental andere vogelaars. Het duurt zeker drie kwartier, maar uiteindelijk wordt de ruiter teruggevonden aan de andere kant van het gebied. Vanaf het wandelpad door het gebied laat de vogel zich aardig bekijken. Door de zeer harde wind en tegenlicht proberen we het daarna vanaf de dijk en vanaf hier is de zeldzaamheid nog beter te zien, al zit de vogel zeker niet dichtbij (op een kleine 150 meter). Onderstaand bewijsplaatje is het maximaal haalbare. Het gaat hier om mijn derde Kleine Geelpootruiter, na vogels op Texel (mei 2012) en Den Oever (december 2013).

Kleine Geelpootruiter – Lesser Yellowlegs

Na een klein halfuurtje laten we de geelpootruiter voor wat ‘ie is en besluiten we ergens anders te gaan vogelen. De keuze is (net als gisteren) op Utrecht Leidsche Rijn gevallen, speciaal om de geringde Roeken die we gisteren zagen te kunnen aflezen. Wat gisteren niet lukte, lukt vandaag wel: tussen de ruim 10 Roeken vinden we twee geringde exemplaren (008 & 013) en ook de vogel met de datalogger zien we korte tijd foerageren.

Twee geringde Roeken – Two ringed Rooks (foto: Frank vd Meer)

Naast de Roeken zien we nog andere leuke soorten. Op het plasdrasje zit vandaag zowaar een Pontische Meeuw. Het mooie is dat de vogel, in tegenstelling tot de vogel van gisteren, nu wel dichtbij en met mooi licht zit.

2kj Pontische Meeuw – 2cy Caspian Gull

2kj Pontische Meeuw – 2cy Caspian Gull

Omdat het inmiddels tegen vijven is, is het tijd om naar huis te gaan. Net voordat we de snelweg op willen draaien, valt mijn oog echter op twee Patrijzen naast de auto. We parkeren de auto een klein stukje verderop, waar we twee andere exemplaren tegen het lijf lopen. Deze zitten op enkele meters naast de auto en laten zich in het afnemende licht zeer fraai zien.

Man Patrijs – Male Grey Partridge

Na deze waarneming rijden we echt naar huis. Met een Kleine Geelpootruiter, zes Velduilen, vijf Ransuilen, twee Pontische Meeuwen, een gekleurringde Kokmeeuw, vier Patrijzen en twee gekleurringde Roeken kun je niet anders concluderen dat het een zeer leuk vogelweekend was.