Jaaroverzicht 2016

Het is inmiddels een vertrouwd concept in de laatste dagen van het jaar: een jaarverslag. Net als in 2014 en 2015 worden de hoogtepunten van het jaar hieronder besproken.

2016 in een notendop
Het jaar 2016 was een geweldig jaar voor zeldzaamheden, met maar liefst 6 nieuwe soorten voor ons land: Roodkeelnachtegaal, Amerikaanse Tafeleend, Roodsnavelkeerkringvogel, Zwartkoprietzanger, Balkankwikstaart en Bergheggenmus. Andere hoogtepunten waren de 2e Grote Kanoet, Rosse Waaierstaart, Marmereend en Kroonboszanger voor Nederland en de eerste twitchbare Bruine Lijster (3e geval voor NL). Helaas slaagde ik er niet in om alle hoogtepunten te zien, een enkele knaller (Zwartkoprietzanger, Bergheggenmus – laatste wel met pijn in het hart) heb ik zelfs bewust laten lopen.

Vooral de eerste 5 maanden waren exceptioneel goed, met bijna elke week wel een klapper van jewelste. De zomer was rustig met geen grote klappers. Het najaar was daarentegen weer erg goed, met als hoogtepunt een aandeel in de grote Bergheggenmusseninflux die Noordwest-Europa in zijn greep hield. De laatste anderhalve maand was goed om even op adem te kunnen komen van al het vogelgeweld van dit jaar, al vielen toen ook nog een aantal leuke soorten.

2016 lijsttechnisch
Jaarlijsttechnisch was 2016 een goed jaar voor mij, met 281 soorten. Dit is meer dan vorig jaar en vergelijkbaar met de afgelopen jaren, met uitzondering van topjaar 2012. De grootste missers zijn Kwartel, Rode Wouw, Reuzenstern, Kerkuil, Kleine Bonte Specht, Fluiter, Rouwkwikstaart en Grote Barmsijs. Hierbij moet gezegd worden dat ik (net als de voorgaande jaren) niet serieus een jaarlijst heb bijgehouden, want zo moeilijk zijn de meeste bovengenoemde soorten niet ;).

jaarlijst

Doordat ik tegenwoordig (zoals ik dat gekscherend wel eens zeg) drie huizen heb, is het moeilijk om serieus met één regiolijst bezig te zijn. Toch lukte het me om in drie verschillende regio’s mijn regiolijst uit te breiden: in Woerden e.o. kon ik 5 nieuwe soorten aan mijn regiolijst toevoegen (Bladkoning, IJsduiker, IJseend, Kleine Geelpootruiter, Aziatische Goudplevier; nu 233 soorten), de Texellijst groeide met maar liefst 22 soorten naar 282 soorten en ook de Wageningenlijst groeide flink (nu 165 soorten), met pareltjes als Griel, Westelijke Baardgrasmus, Woudaap en Witwangstern.

Het jaar 2016 bracht mij 11 nieuwe soorten, al is het natuurlijk even afwachten of ze allemaal aanvaard worden door de CDNA. Hieronder worden deze nieuwe soorten besproken. Een progressieve schatting brengt mijn Nederlandse soortenlijst op 397 soorten. Hierdoor is het waarschijnlijk niet de vraag of, maar wanneer in het volgende jaar ik de magische grens van 400 soorten haal.

Nieuwe soorten
Geheel in de lijn van de laatste jaren werd al in de eerste maand de eerste knaller werd gevonden. Op 15 januari verspreidde zich via Facebook een foto van een mannetje Roodkeelnachtegaal ergens in een tuin in Hoogwoud, Noord-Holland. Vervolgens werd vakkundig de juiste locatie uitgeplozen en tegen het einde van de dag werd deze nieuwe soort voor Nederland teruggevonden. De volgende dag stelde de ontdekker tegen betaling de woonkamer ter beschikking aan de 100-en vogelaars (waaronder ik), die daar gretig gebruik van maakten. De vogel bleef maandenlang aanwezig, waardoor ik deze Siberische soort in totaal driemaal heb mogen bewonderen. Geheel onverwacht kwam het opduiken van deze soort in ons land niet. Desondanks had denk ik niemand voorspeld dat deze droomsoort midden in de winter in een Noord-Hollands tuintje gevonden zou worden. Een mooi duinvalleitje op Texel of Vlieland in oktober lag meer voor de hand.

Roodkeelnachtegaal – Siberian Rubythroat

robertbirding-jaaroverzicht-2016-2

De Van der Meertjes (en links Harvey van Diek) wachten op de Roodkeelnachtegaal

In maart zag ik wederom een nieuwe soort voor Nederland: op 12 maart dobberde een man Amerikaanse Tafeleend in een Gronings kanaal. De vogel had enkele beschadigingen aan de buitenste handpennen, maar de grote vraag is of dit komt doordat de vogel in gevangenschap heeft gezeten of dat dit een natuurlijke oorzaak heeft. Hoe dan ook, het was een leuke vogel om te zien en nu is het wachten op het oordeel van de CDNA.

Amerikaanse Tafeleend – Redhead

Voor velen vormde de Roodkeelnachtegaal, Bergheggenmus of Kroonboszanger ongetwijfeld het hoogtepunt van het jaar. Voor mij is er echter een andere soort die deze titel wint. Op de avond van 14 april struinde ik wat rond met enkele studiegenoten over de Wageningse campus, toen ik nietsvermoedend mijn verrekijker op een zangvogel in een van de vele singeltjes richtte. Een halfuur later stond ik met zeker 50 man te kijken naar de 6e Westelijke Baardgrasmus voor Nederland. En dat gewoon op het universiteitsterrein van Wageningen, het moet niet gekker worden. Het betrof een van de weinige binnenlandgevallen van een baardgrasmus (ongeacht welke soort) en bovendien was het zowel het vroegste geval als het langstverblijvende exemplaar van deze soortgroep (5 dagen). Wat een beest, en wat een ontdekking!

Twee dagen later zag ik alweer mijn vierde nieuwe soort van het jaar: tussen de vele Grote Sterns op de Volharding op Texel zat een Forsters Stern. Een fijne inhaler, want deze vogel was pas de 4e voor Nederland; de vorige werd gezien in mijn pre-vogelperiode (juli 2004).

Forsters Stern – Forster’s Tern

Ook mijn volgende twee nieuwe soorten zag ik op Texel. Het kostte wat moeite, maar samen met Sander Haak, Gerard van den Kroef en Frank zag ik op 3 mei een fraaie man Balkankwikstaart. Het bleek achteraf een zeer goede keuze om doordeweeks te gaan, want bij de aanvang van het DB-voorjaarsweekend was de vogel verdwenen. Na meerdere exemplaren die er goed uit zagen, was dit het eerste exemplaar dat voldoende gedocumenteerd is voor aanvaarding.

Balkankwikstaart – Black-headed Wagtail (ssp. feldegg)

De Volharding op Texel bleek een populaire plek dit jaar, want het was (wie anders dan) Diederik Kok die op 13 mei een zomerkleed Grote Kanoet vond. Een zeer spectaculaire vondst, want Grote Kanoeten zijn extreem zeldzaam in Noordwest-Europa. De vogel zelf bleek behoorlijk lastig: hij zat tussen vele 1000-en steltlopers op behoorlijke afstand en zijn aanwezigheid was gerelateerd aan het getij (vooral bij vloed werd ‘ie gezien). Op dit soort momenten is het toch wel erg lekker om een huisje op Texel te hebben.

Grote Kanoet – Great Knot

Na een relatief rustige zomer werd het najaar ingeluid door Cornelis Fokker, Laurens van der Wind en Laurens van der Padt. Zij vonden op 3 september een jonge Zwartkopgors in de Crezéepolder nabij Ridderkerk. Wat dit geval bijzonder maakt, is het feit dat alle andere gevallen mannetjes in prachtkleed betroffen. Door onbekendheid met dit vrouwtype kleed was onduidelijk hoe een (in dit kleed zeer gelijkende) Bruinkopgors uitgesloten kon worden, maar inmiddels is de algemene consensus dat het een juveniele Zwartkopgors is.

In september kon ik nog een eendensoort (met een luchtje) aan mijn Nederlandse lijst toevoegen: een Marmereend zwom ruim twee weken in een klein plasje in Huis ter Heide, Tilburg. De vogel was niet schuw en liet zich daardoor fraai bekijken.

Marmereend – Marbled Duck

Op 3 oktober zag ik een Raddes Boszanger in de Staatsbossen op Texel. Deze vogel, gevonden door Jos van den Berg, slaagde erin om zich 2 uur lang te kunnen verstoppen in dat grote bos voordat hij teruggevonden werd. In oktober 2014 miste ik er eentje op Texel doordat ik vanwege verplichtingen in Wageningen het eiland eerder moest verlaten. Eenmaal op het vasteland kwam de piep: Raddes Boszanger in Zeeburg, Texel… Deze vormde dus een fijne inhaler. Extra bijzonder was dat er in dit bosperceel ook een Pallas’ Bozanger en een Bladkoning zaten.

Tijdens een gesprek op het JNM-kamp in augustus zei ik nog plechtig dat ik dacht dat sommige blokkers zoals Langstaartklauwier, Noordse Waterlijster en Kroonboszanger (helaas) nooit meer zouden opduiken in Nederland. Twee maanden later werd het tegendeel al bewezen: op de ringbaan in Castricum, Noord-Holland werd op 21 oktober laatstgenoemde soort gevangen en geringd. De volgende dag werd de Kroonboszanger teruggevonden in een bosje naast de ringbaan. Op 23 oktober sloten Frank en ik de oktobervakantie af in het Noordhollands Duinreservaat, waar we deze extreme dwaalgast (dit was pas de 10e ooit voor de WP) met enig geduld mooi konden bekijken. Een goede timing bleek achteraf, want de volgende dag werd de vogel niet meer teruggevonden. Nu die andere twee soorten nog… 🙂

Kroonboszanger – Eastern-crowned Warbler

Begin november kon ik een van mijn grootste schaamsoorten wegwerken. In de NIOZ-haven zwommen namelijk twee Kleine Alken. Achteraf blijkt dat beide vogels een paar dagen eerder bij Ecomare waren binnengebracht, maar gezond bleken en zijn weer losgelaten in de NIOZ-haven. Opvallend: 5 van de 11 nieuwe soorten in 2016 zag ik op Texel.

Kleine Alk – Little Auk

Andere hoogtepunten
Het jaar begon, zoals wel vaker, met een left-over van vorig jaar: de Witkopgors van Wilhelminadorp, Zeeland liet zich op 2 januari leuk bekijken. De eerste 4 maanden waren goed voor 2 verschillende Zwarte Zeekoeten in de Delta: eentje bij Neeltje Jans en eentje langs de Brouwersdam. In februari zag ik de man Buffelkopeend bij Den Oever die daar al lange tijd verblijft. Andere leuke eenden in het vroege voorjaar waren een man Ringsnaveleend bij Zaandam en een Amerikaanse Wintertaling in de Brabantse Biesbosch.

Naast de al eerder genoemde Balkankwikstaart en Grote Kanoet was Texel in mei goed voor een Iberische Tjiftjaf (noordpunt), een prachtige Vale Gier (Staatsbossen) en een Breedbekstrandloper (Mokbaai). Een Kleine Geelpootruiter in het Doove Gat, Haastrecht (op 4 en 11 juni) vormde een nieuwe regiosoort.

Een van mijn persoonlijke hoogtepunten van 2016 was de Ralreiger van Noorden, Zuid-Holland die zich begin juni geweldig liet bekijken, succesvol vissend op minder dan 30 meter afstand. In een rustige zomer vormde een Griel (bij Driel, Gelderland) een van de hoogtepunten. Op 5 augustus deed Hans Russer een mooie dubbelslag in de regio: in de Ruygeborg vond Hans een Aziatische Goudplevier, terwijl hij later op de dag een juveniel Kleinst Waterhoen in de Groene Jonker doorgaf. In de zomer komt ook die andere hobby weer naar boven: dagvlinders en libellen kijken. Na twee jaar was het weer eens tijd voor een nieuwe libellensoort: op 30 juli zag ik in Noord-Limburg een Gaffellibel. Een paar Gele Luzernevlinders in het Bentwoud, Boskoop betekende mijn 59e dagvlindersoort in Nederland. Een ander hoogtepunt op vlindergebied waren de 5 Grote Vuurvlinders in de Weerribben.

Ook in het najaar was Texel weer fantastisch: zo zagen we op 17 september in Dijkmanshuizen een juveniele Bairds Strandloper. Erg gaaf was de 2e Rosse Waaierstaart aan de zuidkant van de Maasvlakte die door Jorrit Vlot werd gevonden. Zelf zag ik deze vogel op 22 september. Op deze dag hing hier ook een juveniele Steppekiekendief rond, een mooie combi. Om weer terug te komen op Texel, dit Waddeneiland was in oktober goed voor mijn 3e Blauwstaart (Staatsbossen), een Woestijntapuit (De Cocksdorp) en 2 rondvliegende Witkopgorzen. Bovendien vond Frank begin november een 2e Woestijntapuit, nu op het strand bij De Tuintjes. In datzelfde weekend vormde een IJslandse Koperwiek een nieuwe voor mijn ondersoortenlijstje :).

Het jaar ging uit als een nachtkaars: een Bronskopeend op het Wageningse universiteitsterrein bleek een kwekersring te dragen en ook aan een Amerikaanse Smient op de Natuurplas Breeveld, Woerden hing een behoorlijk luchtje. Het jaar eindigde waar het mee begon: met een Witkopgors, ditmaal een mannetje tijdens de kerstperiode op Texel.

Na dit veel te lange verhaal wil ik alle lezers fijne kerstdagen, een veilige jaarwisseling en een goed 2017 wensen.

gelukkig-nieuwjaar

Advertenties

4 Reacties

  1. Mooi overzicht en sowieso altijd leuk leesvoer Robert! Zelf miste ik van het rijtje aan nieuwe soorten de Balkankwik (ik zag er die periode meerdere, maar wel op Lesbos, haha). Een onwijs goed jaar, zelfs ik (sta inmiddels op iets van 458 nl) had nog 5 nieuwe soorten dit jaar! Benieuwd wat je 400e soort gaat worden! Alvast een vergelijkbaar of beter vogeljaar 2017! Gr. Martin

    Like

    1. 450+, dat duurt voor mij nog een tijdje… Alvast de beste wensen, Martin!
      Groet, Robert

      Like

  2. Hoi Robert,

    Het blijft leuk je blog te volgen! Voor jou en de andere Van der Meers een vogelrijk 2017 in goede gezondheid gewenst.

    Hartelijke groet, Jan de Jong

    Like

    1. Bedankt, Jan!
      Groet, Robert

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: