Wageningen Fiets Big Day

Zaterdag 23 april 2022

Vrijdag spreken Bram de Vries, Jonathan Janse en ik af in Wageningen, want er staat een Wageningen fiets Big Day gepland voor de volgende dag. ’s Avonds bespreken we de route voor de volgende dag en noemen we een doelaantal: 110 moet zonder veel voorbereiding goed mogelijk zijn. Tijdens het bijpraten komt wel een kleine teleurstelling naar voren: Brams telescoop is kapot, dus we hebben geen telescoop tijdens de dag. Niet fijn, maar we laten ons hier niet uit het veld door slaan. Ook Brams vriendin Jolijn doet ’s ochtends en ’s avonds mee, gezellig! We gaan vroeg slapen en om half 6 gaat de wekker.

Ons afspreekpunt is de Rijnhaven, aan de zuidkant van Wageningen, om 6 uur. Hier horen en zien we de eerste 20 soorten van de dag. Naast algemene soorten nemen we ook de eerste goede soorten waar: een Slechtvalk zit op de fabriek, we horen een zingende Zwarte Roodstaart en er vliegen Roeken rond. We fietsen naar de Wageningse Bovenpolder, waar we stoppen langs de Nevengeul. We staan hier een dik kwartiertje om te luisteren en te kijken. Soorten waar we op gerekend hadden, zijn Sprinkhaanzanger, Cetti’s Zanger, Blauwborst, Rietzanger (lastig in dit deel van het land) en Lepelaar. Deze lukken allemaal en we horen ook een bonus in de vorm van een Nachtegaal. Hier tikken we de 47 soorten aan en het is nog niet eens half 7 geweest.

Nu we de meeste rietvogels wel binnen hebben, wordt het tijd om de Veluwe op te gaan. Bij Oranje Nassau’s Oord scoren we de 1e bossoorten, met als fijnste 3 Groene Spechten die op een grasveld foerageren. Ook Boomklever, Huiszwaluw en een zingende Goudhaan worden genoteerd. Een paar kilometer verderop stoppen we om een klein ommetje te maken door het Renkums Beekdal, met 2 doelsoorten: Middelste Bonte en Zwarte Specht. De eerste werkt helaas niet mee, maar laatstgenoemde horen we wel enkele malen roepen. We merken verder veel zingende vogels op: o.a. Zwarte en Kuifmees, Appelvink, Vuurgoudhaan en, langs de randen van het bos, Boompieper. Een fijne bonus is een overvliegende Sijs. Rond 7:40 stappen we weer op de fiets en gaan we nog dieper de Veluwe op, via Quadenoord richting de Telefoonweg. Op de velden bij Quadenoord foerageren aardig wat Grote Lijsters en vanuit de eiken langs het zandpad horen we ineens een Middelste Bonte Specht roepen (ook even gezien). Daar hadden we niet meer op gerekend! De Telefoonweg is goed voor Veld- en Boomleeuwerik, Gekraagde Roodstaart, Roodborsttapuit en Torenvalk. Een grotere roofvogel die langs de bosrand vliegt, blijkt een Rode Wouw te zijn. De vogel cirkelt laag en landt zelfs in het ruige veld, gaaf! De wouw is alweer soort nr. 68.

Rode Wouw langs de Telefoonweg

Het gaat erg voorspoedig, het is pas rond 8:20 maar we zijn wel ‘klaar’ op de Veluwe. Tijd om via Wageningen-Hoog richting het Binnenveld te fietsen. In Wageningen-Hoog horen we meerdere Bonte Vliegenvangers (nieuw). Noemenswaardig maar niet nieuw zijn Vuurgoudhaan en Appelvink. De bekende Bosuil is helaas niet thuis, maar gelukkig hebben we voor deze soort andere plekken achter de hand. Het landschap wordt opener en rap maken de bossoorten plaats voor soorten van het open landschap: zo pakken we Kievit, Scholekster, Graspieper, Gele Kwikstaart en Groenling vanaf de fiets. Het plasje langs de Egelsteeg brengt ons de gehoopte Dodaars en Kleine Plevier. Aan de rand van het Binnenveld worden bovendien Ringmus, Roodborsttapuit, Paapje en Regenwulp aan de lijst toegevoegd. Het Binnenveld ligt er mooi bij, want de plasjes zijn een eldorado voor eenden en steltlopers. Dat is te zien aan de daglijst, want die stijgt in slechts een halfuur tijd naar maar liefst 98 dankzij Ooievaar, Slobeend, Pijlstaart, Zomertaling, Bontbekplevier, Bosruiter, Tureluur, Zwarte Ruiter, Kemphaan, Witgat, Watersnip, Groenpootruiter, Grutto, Wulp en Patrijs. Langs het Valleikanaal merken we een Visdief op.

Nu het Binnenveld ‘geleverd heeft’, wordt het tijd om langs de Utrechtse Heuvelrug en de daaraan grenzende uiterwaarden te bezoeken. De Laarsenberg levert (om 10.42) onze 100e soort van de dag op: een vroege Tuinfluiter zingt vanuit de bosrand. Het bos is verder goed voor 2 Bosuilen en Glanskop. Drie overvliegende Kruisbekken worden door ons met luid gejuich ontvangen, want op deze lastige soort hadden we niet gerekend. Het wordt tijd om het bos te verlaten en de Blauwe Kamer te bezoeken. Onderweg worden we aangenaam verrast door overvliegende Sperwer, Havik en Raaf die allen boven de Grebbeberg vliegen, fijn! In de Blauwe Kamer lopen de bekende Koereigers nog steeds tussen de runderen. Verder zien we Grote Mantel- en Zilvermeeuw, loopt er een late Kolgans rond en zijn Bergeend en Braamsluiper nog nieuw voor de daglijst. Een Noordse Kwikstaart die eerder gezien was, is niet voor ons weggelegd. Bram wijst ons met gebalde vuisten een groepje Kokmeeuwen aan, mij verbijsterd achter latend want deze rete-algemene soort schijnt in deze tijd van het jaar erg schaars te zijn rondom Wageningen… Ik word een stuk vrolijker van de 2e Rode Wouw van de dag. In het bos op de Grebbeberg zoeken we tevergeefs naar Matkop en een recent gemelde Fluiter, maar worden we wel verrast door een zingende (!) Keep, een erg lastige soort eind april. Bovendien vliegt er enige tijd een dwergvleermuis spec rond in het bos, op klaarlichte dag!

Onderaan de Grebbeberg pikt Jonathan heel scherp een langsvliegende man Grote Zaagbek (#116) op, ook erg fijn! We fietsen al richting de Elster Buitenwaard als Jonathan gebeld wordt door Aart Vink dat hier 2 Dwergmeeuwen aanwezig zijn. We fietsen snel door, maar helaas pikken we deze schaarse meeuwensoort niet meer op. Kluut, Brandgans, Casarca en Bonte Strandloper brengt de score nog voor 14.00 op 120 soorten. Een kort uitstapje naar de andere kant van de weg (Plantage Willem III) levert ons 3 Beflijsters op. Daarna doen we, tegen beter weten in, een 2e poging voor Dwergmeeuw in de Elster Buitenwaard. Goed teamwork volgt: ik pik er scherp 2 Smienten uit (#122), Bram ziet ineens toch de Dwergmeeuwen (#123)rondvliegen op grote afstand en tot slot pikt Jonathan op nóg grotere afstand 2 moerassterns op boven de rivier. De laatste soort gaat op grote afstand (honderden meters) en in fel tegenlicht boven de achterste plas foerageren met de Dwergmeeuwen en Visdieven. Ik schiet gauw wat plaatjes, waar door de slechte omstandigheden amper iets op te zien is, en Jonathan meldt de beesten als Zwarte Stern in de Wageningse regioapp, want deze soort is zeldzaam in deze regio. Aart Vink fietst terug en samen zien we (door de verrekijker, want we hebben allemaal geen telescoop) de vogels foerageren. Witvleugelstern wordt nog even overwogen, maar die kunnen we op basis van de lichte ondervleugeldekveren uitsluiten. We houden het maar op Zwarte Sterns, al hebben we alle 4 het idee dat er iets niet helemaal klopt. En dat blijkt later, maar daar kom ik later op terug… De tijdsdruk van de Big Day zorgt ervoor dat we beseffen dat we verder moeten.

De Amerongse Bovenpolder levert niks nieuws op (überhaupt geen leuke soort), maar bij telpost de Pijp vliegen 2 adulte Geelpootmeeuwen (#125) rond. Op de Amerongse Berg horen we allemaal 2 Gekraagde Roodstaarten, Goudvink (#126) en Fluiter (#127), laatstgenoemde met dank aan Jonathans vader Mart Janse. In Veenendaal zelf pik ik scherp (al zeg ik ‘t zelf…) een Boomvalk (#128) op vanaf de fiets. Ons geluk kan niet op, want een wandeling van minder dan 5 minuten in de Groene Grens levert de gehoopte IJsvogel (#129) op. Hier krijgen we bericht dat Gydo Koster 2 Witwangsterns in de Elster Buitenwaard gevonden heeft. Dan pas begint er een lampje te branden bij Bram, Jonathan en mij, want onze moerassterns waren dus Witwangsterns in plaats van Zwarte Sterns! De enorme prutfoto’s die heb weten te schieten, lijken dit te bevestigen. Snel contact met Gydo doet blijken dat er geen andere moerassterns rondhangen, waardoor wij concluderen dat onze sterns echt Witwangsterns geweest moeten zijn. Het hoogtepunt en tegelijkertijd het dieptepunt van de dag en het levende bewijs dat Brams telescoop erg gemist wordt! Via het Valleikanaal fietsen we terug naar Wageningen. Een gemelde Kleine Karekiet wil niet meewerken, mogelijk vanwege de harde wind, maar wel zien we een Tapuit (#130) op een paaltje zitten en Wintertaling (#131) is ook nog nieuw.

Zwarte Stern, ehm… Witwangstern in de Elster Buitenwaard. Compilatie van de ‘beste’ foto’s, waarbij met wat fantasie nog bv de witte wang te herkennen is op de foto linksboven

Langs de Haarwal zien we helaas geen Bokjes of een andere nieuwe soort. Het is inmiddels half 6 geweest dus het wordt tijd voor een snelle hap. We kiezen voor een snackbarretje vlak bij de Wageningse uiterwaarden, zodat we het daar kunnen opeten. Dankzij een berichtje van een overvliegende Visarend in de Wageningse Bovenpolder scannen we buiten bij de snackbar de lucht af en als Bram een harde brul geeft, weten Jonathan en ik genoeg: er vliegt inderdaad een Visarend (#132) over de snackbar! De mensen op de terrassen om de snackbar heen kijken ons maar raar aan… De patat wordt opgegeten langs de dijk en daarna gaan we nogmaals de Wageningse Bovenpolder in. Het levert niet de gewenste Purperreiger op, maar een roepende Waterral betekent wel soort #133 van de dag. De hele dag waren we erg scherp en gemotiveerd, maar nu komt dan toch de bekende dip: tot het donker wordt lopen we wat te slenteren door de uiterwaarden zonder heel veel te zien. Er vliegen wat Oeverzwaluwen en een Gekraagde Roodstaart rond, een 2e IJsvogel is leuk en een Witgat vliegt roepend over. Toch komt er nog een nieuwe bij, want er lopen 2 Oeverlopers (#134) langs de rivier. In het laatste licht doen we een uiterste poging bij de Blauwe Kamer voor de Kwak. Geen Kwak, maar wel een Steenuil (#135). We proberen tot slot nog een plek voor Kerkuil, maar die geeft niet thuis.

En zo komt een einde aan deze dag. 135 soorten is een prachtig aantal, zeker als je bedenkt dat deze dag een voorbereiding was op een Big Day op 14 mei, we op 110-120 soorten gerekend hadden en we geen telescoop tot onze beschikking hadden. De grootste missers zijn Stormmeeuw, Kleine Bonte Specht, Rans- en Kerkuil en Pontische Meeuw, maar daar staat natuurlijk tegenover dat we vele bonussoorten hadden (o.a. Sijs, Kruisbek, Dwergmeeuw, Witwangstern, Rode Rouw, Keep, Grote Zaagbek) en sommige soorten gingen makkelijker dan gedacht (Middelste Bonte en Zwarte Specht). We hebben nog even overwogen om in de namiddag naar de Hoge Veluwe te gaan voor o.a. Draaihals, Koekoek, Blauwe Kiekendief, maar dit lukte niet doordat we last minute niet aan een auto konden komen. In totaal hebben we ruim 90 km gefietst, zie onderstaande kaartje. Zie ook onderstaande soortenlijst van de Big Day, op chronologische volgorde.

Bestreken gebied tijdens de Wageningen Big Day, allemaal op de fiets! Ruim 90 km gefietst en dan nog 10-15 km gelopen, genoeg lichaamsbeweging dus!
NrSoortTijd NrSoortTijd
1Huismus6:00 69Veldleeuwerik8:03
2Kauw6:00 70Torenvalk8:05
3Koolmees6:00 71Boomleeuwerik8:08
4Merel6:00 72Roodborsttapuit8:10
5Pimpelmees6:00 73Gekraagde Roodstaart8:13
6Roodborst6:00 74Bonte Vliegenvanger8:21
7Tjiftjaf6:00 75Kievit8:45
8Vink6:00 76Groenling8:47
9Winterkoning6:00 77Graspieper8:55
10Zwarte Roodstaart6:00 78Gele Kwikstaart8:58
11Zwartkop6:00 79Dodaars9:04
12Slechtvalk6:01 80Kleine Plevier9:07
13Zwarte Kraai6:02 81Ringmus9:07
14Meerkoet6:03 82Regenwulp9:09
15Holenduif6:04 83Paapje9:10
16Wilde Eend6:05 84Bontbekplevier9:14
17Witte Kwikstaart6:05 85Bosruiter9:14
18Roek6:06 86Slobeend9:14
19Grauwe Gans6:08 87Tureluur9:14
20Spreeuw6:12 88Zwarte Ruiter9:14
21Grasmus6:13 89Kemphaan9:15
22Turkse Tortel6:13 90Ooievaar9:15
23Zanglijster6:13 91Witgat9:15
24Ekster6:14 92Watersnip9:16
25Aalscholver6:15 93Groenpootruiter9:18
26Krakeend6:15 94Grutto9:24
27Putter6:15 95Wulp9:33
28Heggenmus6:16 96Pijlstaart9:37
29Rietgors6:19 97Patrijs9:44
30Sprinkhaanzanger6:19 98Zomertaling9:49
31Fuut6:20 99Visdief10:18
32Kuifeend6:20 100Tuinfluiter10:42
33Lepelaar6:20 101Bosuil10:49
34Waterhoen6:21 102Kruisbek10:55
35Tafeleend6:23 103Glanskop10:58
36Blauwe Reiger6:24 104Sperwer11:16
37Kneu6:24 105Raaf11:18
38Cetti’s Zanger6:25 106Havik11:19
39Nachtegaal6:25 107Oeverzwaluw11:24
40Bruine Kiekendief6:26 108Grote Mantelmeeuw11:37
41Houtduif6:26 109Koereiger11:38
42Rietzanger6:26 110Kolgans11:43
43Kleine Mantelmeeuw6:27 111Zilvermeeuw11:47
44Blauwborst6:28 112Bergeend11:50
45Fitis6:30 113Braamsluiper12:00
46Knobbelzwaan6:31 114Kokmeeuw12:27
47Scholekster6:31 115Keep12:51
48Boomkruiper6:35 116Grote Zaagbek13:20
49Gaai6:37 117Kluut13:42
50Grote Zilverreiger6:41 118Brandgans13:43
51Boomklever6:47 119Casarca13:43
52Groene Specht6:47 120Bonte Strandloper13:51
53Huiszwaluw6:50 121Beflijster14:12
54Grote Bonte Specht6:51 122Smient14:27
55Goudhaan6:54 123Dwergmeeuw14:31
56Appelvink7:00 124Witwangstern14:31
57Zwarte Specht7:01 125Geelpootmeeuw14:59
58Kuifmees7:07 126Goudvink15:30
59Zwarte Mees7:11 127Fluiter15:53
60Boompieper7:17 128Boomvalk16:28
61Buizerd7:20 129IJsvogel16:46
62Staartmees7:20 130Wintertaling17:28
63Boerenzwaluw7:38 131Tapuit17:35
64Sijs7:38 132Visarend18:15
65Vuurgoudhaan7:38 133Waterral18:42
66Grote Lijster7:44 134Oeverloper20:11
67Middelste Bonte Specht7:48 135Steenuil21:27
68Rode Wouw8:03    
Waargenomen soorten tijdens de dag

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s