Tagarchieven: Dagvlinders

Soms heb je van die dagen

Zondag 12 maart 2017

Soms heb je van die dagen dat het flink mee zit. Net voor we bij Winterswijk de afslag richting Bekendelle willen nemen, valt me een groep ganzen op die een stukje met de auto mee vliegt. “Leuk, hebben we toch nog onze portie ganzen”, grappen we. Het duurt opmerkelijk lang voor we door hebben dat het helemaal geen ganzen maar Kraanvogels zijn! Gauw zetten de auto langs de kant en kunnen we de vogels (circa 60) nog een minuutje volgen. Kort draaien ze en daarna raken we ze helaas kwijt. Ondanks een korte zoektocht (het leek er even op dat ze geland waren) kunnen we de Kraanvogels niet meer terugvinden. Toch een goed begin van de dag!

In het prachtige moerasbos van Bekendelle is onze portie geluk nog niet op. Uiteraard zien we leuke maar te verwachten bossoorten als Vuurgoudhaan, Appelvink en Glanskop. Zeker drie Middelste Bonte Spechten laten veel van zich horen en zien, net als een vrouwtje Zwarte Specht. Boven het bos vliegen vele Buizerds, maar even later is het raak: een fraaie Rode Wouw vliegt laag en dichtbij boven het bos, al zijn we door de bomen de vogel relatief snel kwijt. Zelfs een groepje Goudvinken, typisch zo’n soort die wij altijd missen, kan niet ongezien door het bos zwerven. Twee paartjes foerageren hoog in een lariks op de lariksappels. De Kortsnavelboomkruiper is eigenlijk de enige afwezige.

Middelste Bonte Specht – Middle Spotted Woodpecker (photo: Peter van der Meer)

vrouw Zwarte Specht van eerder dit jaar (Planken Wambuis) – female Black Woodpecker, photo from Jan 2017 (Veluwe, photo: Frank van der Meer)

De volgende stop ligt aan de andere kant van Winterswijk: in de steengroeve is de bekende ‘Beleef de Lente’-Oehoe binnen een minuut gevonden. Het vrouwtje zit alweer op het nest en wiegelt af en toe wat heen en weer. Minder geluk hebben we rond het Korenburgerveen. Hier worden we helaas niet getrakteerd op de gewenste broedverdachte Kraanvogels.

Oehoe – Eagle Owl

Dat onze portie geluk voor vandaag op lijkt, bewijzen de lege vissteigers bij Zutphen (geen Waterspreeuw) en het gebrek aan Europese Kanaries bij Ede. Op laatstgenoemde plek stuiten we wel op de eerste dagvlinders van het jaar (al zagen we vanuit de auto eerder op de dag al meerdere Citroenvlinders rondvliegen): minstens 1 Gehakkelde Aurelia en 2 Kleine Vossen zitten op de hoop ruige vegetatie waar de kanaries vaak op zitten.

Gehakkelde Aurelia – Comma Butterfly (photo: Peter van der Meer)

Weerribben

Zondag 20 juli 2014

Afgelopen woensdag hoorden Frank en ik bij de Oostelijke Vossen meerdere verhalen over prachtig te fotograferen Grote Vuurvlinders en Zilveren Manen in de Weerribben. Deze bedreigde en zeldzame dagvlinders zijn geen nieuwe soort voor me, maar het zijn wel prachtig gekleurde vlinders en zeker van de Grote Vuurvlinder heb ik in het verleden nog geen goede foto’s kunnen maken. Daarom reizen Marianne Wustenhoff, Maria van Antwerpen, mijn vader, mijn broer en ondergetekende vandaag af naar dit grote laagveengebied in de Kop van Overijssel.

Onze eerste stop ligt langs de Hoogeweg. Hier zouden beide soorten moeten vliegen. Het duurt inderdaad niet lang voordat we de eerste Zilveren Manen zien vliegen. Ze drinken (samen met o.a. Kleine Vossen en Bruin Zandoogjes) nectar uit de aanwezige distels (Kale jonker) en zijn erg goed te zien en te fotograferen. Een voorzichtige schatting komt uit op zeker 10 exemplaren. De Zilveren Maan is niet de enige leuke soort op dit stukje. Zo vliegen onder meer een Wespendief en Ooievaar over en komen we vele Bruine Glazenmakers en een Blauwe Breedscheenjuffer tegen. Een veel te snel voorbijvliegende vlinder zou goed een Grote Vuurvlinder geweest kunnen zijn, maar helaas vinden we hem niet meer terug.

Zilveren Maan – Small Pearl-bordered Fritillary

Blauwe Breedscheenjuffer – Blue Featherleg

Ik kies ervoor om niet met de auto naar de volgende plek (het Woldlakebos) te rijden, maar om een flink stuk langs de Hoogeweg te lopen. Deze weg loopt namelijk dwars door de Weerribben heen en is waarschijnlijk de beste plek voor de Grote Vuurvlinder in Nederland. Op de vele kruiden langs de weg stikt het van de vlinders: zo tel ik vele Kleine Vossen, Dagpauwogen en witjes, enkele Groot Dikkopjes en 2 Landkaartjes. Van onze doel ontbreekt voorlopig echter nog elk spoor. Uiteindelijk vindt mijn vader twee Grote Vuurvlinders die samen foerageren op Kattenstaart. Ze zitten helaas voor mij net te ver voor foto’s, dus hieronder staan enkele foto’s van mijn vader. Ook leuk zijn de Wielewalen die op de achtergrond zingen. Eenmaal zien Marianne en ik een mannetje uit een boom opvliegen en een stukje vliegen boven de boomtoppen. Iets verderop landt de vogel weer in een berk en dan doen zijn schutkleuren gelijk weer zijn werk. 😦

man Grote Vuurvlinder – male Large Copper (photo: Peter van der Meer)

man Grote Vuurvlinder – male Large Copper (photo: Peter van der Meer)

Na een kleine 2 kilometer lopen langs de weg (wat nog wel een zingende Snor en een mannetje Groene Glazenmaker oplevert) vind ik het wel genoeg en rijden we door naar het Woldlakebos. We verblijven hier niet al te lang, maar een vrouwtje Groene Glazenmaker is natuurlijk wel het noemen waard. De leukste waarneming hier betreft die van een Gevlekte Glanslibel. Deze zeer zeldzame libel vliegt boven een met krabbenscheer dichtgegroeide sloot en verjaagt alles wat hier rondvliegt (waaronder ook een Groene en Bruine Glazenmaker, die groter zijn dan de glanslibel!).

Op de terugweg rijden we nog langs de inmiddels beroemde camping De Boomgaard in Bunnik, waar al dagenlang een Oostelijke Vos zit. Voor Marianne, Maria en mijn vader is dit nog een nieuwe soort en Frank en ik hebben er natuurlijk ook geen moeite mee. Als we richting het speeltuintje lopen, krijgen we te horen dat de vos al enkele uren niet meer gezien is. Toch lopen we door. Vanaf een krakkemikkige rood bankje (waar al veel vlinderaars hebben gezeten 😉 ) hebben we een mooi uitzicht op de ‘bloedende’ berk waar de vlinder vaak op zit, maar in een krap uur tijd zien we enkel Atalanta’s van het sap van de boom drinken.

Oostelijke Vos

Woensdag 16 juli 2014

Sinds vorige week donderdag doken opeens veel ‘grote vossen’ op in ons land. Kars Veling, medewerker van de Vlinderstichting, merkte op dat het niet (zoals verwacht) om de zeer zeldzame Grote Vos, maar dat het om een nieuwe vlindersoort voor Nederland ging: de Oostelijke Vos. Deze soort (die normaal voorkomt vanaf Finland oostwaarts en daar met een flinke opmars bezig is) lijkt zeer sterk op de Grote Vos, maar er zijn enkele subtiele verschillen in de bovenvleugel. Het beste kenmerk lijkt de pootkleur te zijn: zwart bij de Grote Vos, licht (bruinig/gelig) bij de Oostelijke Vos. Zie hier voor een persbericht. Deze dagvlinder dook op veel plaatsen op, vaak zelfs met meerdere exemplaren tegelijk. Een van deze plekken is het Zwanenwater in de Kop van Noord-Holland, waar in totaal tot 15 exemplaren verblijven.

Samen met Pascal Wink en Frank reis ik vandaag af naar dit duingebied, waar we binnen de kortste keren op de eerste exemplaren worden gewezen. De vlinders zitten vooral op eiken en populieren, waar ze drinken van boomsap. Geregeld vliegen ze een rondje en landen dan ook wat lager, zoals op de grond of zelfs op de waarnemers (zie foto 4 hieronder). Zie hier voor een zelfgeschoten filmpje, waar de vlinder probeert een vlieg weg te jagen. Naast de Oostelijke Vos treffen we nog meer dagvlindersoorten: meerdere Eikenpages, Zwartsprietdikkopjes en Heivlinders en een Bruin Blauwtje. Ook een Groene Specht en zeker 4 Baardmannetjes (nieuwe jaarsoort!) zijn van de partij.

Oostelijke Vos – Yellow-legged Tortoiseshell

Oostelijke Vos – Yellow-legged Tortoiseshell

Oostelijke Vos – Yellow-legged Tortoiseshell

Oostelijke Vos – Yellow-legged Tortoiseshell

Oostelijke Vos met rechts Eikenpage – Yellow-legged Tortoiseshell with Purple Hairstreak (right)

Na ruim 2 uur verlaten we dit gebied en rijden we door naar het Noordhollands Duinreservaat, op zoek naar Bruine Eikenpages en Kommavlinders. Beide soorten lukken: van de eerste soort zien we 2-3 exemplaren, van de tweede zien we zeker 10 exemplaren. Verder komen we nog veel meer dagvlinders, libellen en sprinkhanen tegen, zie hieronder.

Aardig gesleten Bruine Eikenpage – Ilex Hairstreak

Kommavlinder – Silver-spotted Skipper

Kommavlinder – Silver-spotted Skipper

Kleine Parelmoervlinder – Queen of Spain Fritillary

Bruinrode Heidelibel – Common Darter

Blauwvleugelsprinkhaan – Blue-winged Grasshopper