Tagarchieven: Keizersmantel

Eifel dag 2: Eifel NP en Blankenheim

Zaterdag 22 juli 2017

Vandaag gaan we de Eifel verkennen. Voor de ochtend staat een wandeltocht door het Nationale Park Eifel op het programma. Onderweg rijden we langs uitgestrekte agrarische gebieden waar we, net als gisteren, verschillende wouwen zien. Eenmaal stoppen we even langs de weg, zodat we ze wat beter kunnen bekijken. Hier tellen we zeker 3 Zwarte en 2 Rode Wouwen. Vooral de Zwarte Wouwen laten zich prachtig bekijken en fotograferen.

Zwarte Wouw – Black Kite

Zwarte Wouw – Black Kite

Aan het eind van de ochtend arriveren we bij het dorpje Dreiborn en even later lopen we over de uitgestrekte vlaktes van Dreiborn (genaamd de Dreiborner Hochfläche). De doelsoort hier is de Brilgrasmus, een in Zuid-Europa voorkomende grasmus die zeer zeldzaam is in NW-Europa. In dit gebied zit sinds half juni een mannetje te zingen (pas het 5e geval voor Duitsland). Eind juli, een paar dagen na ons bezoek, blijkt zelfs dat hier het eerste broedgeval van Duitsland heeft plaatsgevonden. Ik zal het kort houden, ondanks goed zoeken vinden we helaas geen Brilgrasmus. Gelukkig is er genoeg te beleven: in de lucht hangen enkele Rode Wouwen, een mannetje en jonge Grauwe Klauwier bevolken de struikjes en in de bosranden stikt het van de Geelgorzen.

Dreiborner Hochfläche

Geelgors – Yellow Hammer (photo: Peter van der Meer)

De show wordt vooral gestolen door de vele vlinders. Zagen we gisteren nog ons eerste Dambordje ooit, vandaag is het verreweg de talrijkste vlindersoort in dit gebied met vele 10-tallen exemplaren. Er zijn genoeg andere leuke soorten te zien: naast de algemene soorten vinden we o.a. een Bruine Vuurvlinder en een Koninginnepage vliegt snel langs ons heen. In de bosrand zien we nog meer leuke soorten: dankzij mannetje Keizersmantel blunderen we tegen zowel een Sleedoornpage als een Grote Weerschijnvlinder aan. We zien hier ook de enige libel tijdens deze vakantie: een Blauwe Glazenmaker.

Dambordje – Marbled White

Dambordje – Marbled White

Bruine Vuurvlinder – Sooty Copper

Blauwe Glazenmaker – Blue Hawker

De laatste uren van de middag besteden we bij Blankenheim, waar we de vele vlinders op de kalkgraslanden intensief afkijken. Vergeleken met bijvoorbeeld de Sint Pietersberg is het hier erg soortenrijk: soorten die in Nederland schaars of zeldzaam zijn, zoals Bleek Blauwtje, Dambordje, Keizersmantel en Bruine Vuurvlinder, zijn in groten getale aanwezig. Met wat meer geduld vinden we ook een Grote Parelmoervlinder, Boswitje, Bruin en Dwergblauwtje en onze tweede Sleedoornpage van de dag. Een gekke, kleinere parelmoervlinder (mogelijk Purperstreep-) is helaas te snel verdwenen.

Kalkgraslanden bij Blankenheim

Bleek Blauwtje – Chalk-hill Blue

Bleek Blauwtje – Chalk-hill Blue

Sleedoornpage – Brown Hairstreak

Grote Parelmoervlinder – Dark Green Fritillary (photo: Peter van der Meer)

Keizersmantel – Silver-washed Fritillary (photo: Frank van der Meer)

AWD

Zaterdag 23 juli 2016

Net als vorig jaar bezoeken we ook dit jaar de Amsterdamse Waterleidingduinen voor vlinders en libellen, vooral voor de Keizersmantels en Zuidelijke Keizerlibellen. Het duurt niet lang voor we de eerste Keizersmantel tegenkomen, want net na de Oranjekom zien we een mannetje foerageren op het vele bloeiende kruiskruid. Verderop komen we nog meer exemplaren tegen; aan het eind van de dag staat de teller op minstens 10 exemplaren, waarvan sommigen aardig meewerken.

man Keizersmantel – male Silver-washed Fritillary

Keizersmantel – Silver-washed Fritillary

In totaal zien we 14 soorten dagvlinders, met andere leuke soorten 1 Bruin Blauwtje, enkele Kleine Parelmoervlinders en een Distelvlinder. Ook fijn zijn de twee Zuidelijke Keizerlibellen die door het gebied vliegen. Tweemaal gaat een exemplaar korte tijd vlak voor ons zitten.

Zuidelijke Keizerlibel – Lesser Emperor

Bont Zandoogje – Speckled Wood

Tot slot bezoeken we een plekje waar Boomkikkers zouden moeten zitten. Het is even zoeken, maar dan valt mijn oog op twee piepkleine groene plekjes in de struiken: twee Boomkikkers! Helaas zitten ze behoorlijk diep in de vegetatie, dus zoeken we verder. Gelukkig vinden we gauw nog meer kikkers: in totaal vinden we zeker 15 exemplaren, allemaal kleiner dan 1,5 cm (dus pas geboren kikkers?). In tegenstelling tot de eerste dieren, laten sommigen zich nu wel geweldig bekijken. Zie de foto’s hieronder.

Boomkikker – Common Tree Frog

Boomkikker – Common Tree Frog

Boomkikker – Common Tree Frog

De terugweg verloopt een stuk sneller: rond vijven zijn we weer terug bij de auto en beginnen we aan de reis terug naar Woerden.

Damhert – Fallow Deer

Keizerlijke middag in de Amsterdamse Waterleidingduinen

Zaterdag 1 augustus 2015

Vanmiddag een paar uurtjes in de Amsterdamse Waterleidingduinen doorgebracht, vooral voor leuke vlinders en libellen. Het hoofddoel was de Keizersmantel (voor de niet-vlinderaars: een grote, zeldzame parelmoervlinder die sinds 2012 jaarlijks in dit duingebied te zien is). Deze soort lijkt de laatste jaren snel algemener te worden, met meerdere plaatsen in ons land waar zij zich voortplant. We zijn de toegangspoort nog maar net voorbij of we zien al een exemplaar langs ons vliegen. Het mannetje (herkenbaar aan de zwarte geurstrepen op de voorvleugels) landt enkele keren kort op wat kruiden, mijn vader slaagt erin om precies één foto te maken voordat de Keizersmantel weer opvliegt en uit zicht verdwijnt. Tegen onze verwachting in is dit het enige exemplaar dat we vandaag te zien krijgen.

Man Keizersmantel – Male Silver-washed Fritillary (photo: Peter van der Meer)

Een andere parelmoervlindersoort werkt een stuk beter mee: tijdens onze wandeling tellen we minstens drie verschillende Kleine Parelmoervlinders, waarvan eentje zich al foeragerend op kruiskruid erg fraai laat bekijken en fotograferen.

Kleine Parelmoervlinder – Queen of Spain Fritillary

Kleine Parelmoervlinder – Queen of Spain Fritillary

Naast deze twee leden van de parelmoervlinderfamilie zien we in de duinen ook nog andere soorten vlinders. Naast de te verwachten soorten zijn de nodige Heivlinders en een Eikenpage het noemen waard. Vooral de laatste waarneming is erg verrassend, meestal bevinden Eikenpages zich hoog in de toppen van eiken en niet wandelend over het zand op het wandelpad (mineralen aan het opzuigen?).

Eikenpage – Purple Hairstreak (photo: Peter van der Meer)

Eikenpage – Purple Hairstreak (photo: Peter van der Meer)

Een van de vele tientallen Damherten die we in het gebied zagen – Fallow Deer (photo: Peter van der Meer)

Naast bovenstaande vlinders letten we ook goed op de libellen, vooral voor één soort. De Zuidelijke Keizerlibel is in Nederland een zeldzame soort die vooral in de zuidoostelijke helft van het land voorkomt. De Amsterdamse Waterleidingduinen behoort tot de meest noordelijke gebieden in ons land waar de soort vliegt. Het duurt even voordat we deze fraaie soort daadwerkelijk zien, maar als de zon voor langere tijd achter de wolken verdwijnt, zien we haar zelfs voor langere tijd aan de grond (en hoe vaak zie je nou glazenmakers aan de grond? Wij bijna nooit). Mijn tweede Zuidelijke Keizerlibel in Nederland (mijn eerste was vorig jaar in Kwintelooyen) en een fraaie afsluiter van de dag.

vrouw Zuidelijke Keizerlibel – female Lesser Emperor

Zuidelijke Keizerlibel – Lesser Emperor

Zuidelijke Keizerlibel – Lesser Emperor