Tagarchieven: Kleine Parelmoervlinder

AWD

Zaterdag 23 juli 2016

Net als vorig jaar bezoeken we ook dit jaar de Amsterdamse Waterleidingduinen voor vlinders en libellen, vooral voor de Keizersmantels en Zuidelijke Keizerlibellen. Het duurt niet lang voor we de eerste Keizersmantel tegenkomen, want net na de Oranjekom zien we een mannetje foerageren op het vele bloeiende kruiskruid. Verderop komen we nog meer exemplaren tegen; aan het eind van de dag staat de teller op minstens 10 exemplaren, waarvan sommigen aardig meewerken.

man Keizersmantel – male Silver-washed Fritillary

Keizersmantel – Silver-washed Fritillary

In totaal zien we 14 soorten dagvlinders, met andere leuke soorten 1 Bruin Blauwtje, enkele Kleine Parelmoervlinders en een Distelvlinder. Ook fijn zijn de twee Zuidelijke Keizerlibellen die door het gebied vliegen. Tweemaal gaat een exemplaar korte tijd vlak voor ons zitten.

Zuidelijke Keizerlibel – Lesser Emperor

Bont Zandoogje – Speckled Wood

Tot slot bezoeken we een plekje waar Boomkikkers zouden moeten zitten. Het is even zoeken, maar dan valt mijn oog op twee piepkleine groene plekjes in de struiken: twee Boomkikkers! Helaas zitten ze behoorlijk diep in de vegetatie, dus zoeken we verder. Gelukkig vinden we gauw nog meer kikkers: in totaal vinden we zeker 15 exemplaren, allemaal kleiner dan 1,5 cm (dus pas geboren kikkers?). In tegenstelling tot de eerste dieren, laten sommigen zich nu wel geweldig bekijken. Zie de foto’s hieronder.

Boomkikker – Common Tree Frog

Boomkikker – Common Tree Frog

Boomkikker – Common Tree Frog

De terugweg verloopt een stuk sneller: rond vijven zijn we weer terug bij de auto en beginnen we aan de reis terug naar Woerden.

Damhert – Fallow Deer

Advertenties

Keizerlijke middag in de Amsterdamse Waterleidingduinen

Zaterdag 1 augustus 2015

Vanmiddag een paar uurtjes in de Amsterdamse Waterleidingduinen doorgebracht, vooral voor leuke vlinders en libellen. Het hoofddoel was de Keizersmantel (voor de niet-vlinderaars: een grote, zeldzame parelmoervlinder die sinds 2012 jaarlijks in dit duingebied te zien is). Deze soort lijkt de laatste jaren snel algemener te worden, met meerdere plaatsen in ons land waar zij zich voortplant. We zijn de toegangspoort nog maar net voorbij of we zien al een exemplaar langs ons vliegen. Het mannetje (herkenbaar aan de zwarte geurstrepen op de voorvleugels) landt enkele keren kort op wat kruiden, mijn vader slaagt erin om precies één foto te maken voordat de Keizersmantel weer opvliegt en uit zicht verdwijnt. Tegen onze verwachting in is dit het enige exemplaar dat we vandaag te zien krijgen.

Man Keizersmantel – Male Silver-washed Fritillary (photo: Peter van der Meer)

Een andere parelmoervlindersoort werkt een stuk beter mee: tijdens onze wandeling tellen we minstens drie verschillende Kleine Parelmoervlinders, waarvan eentje zich al foeragerend op kruiskruid erg fraai laat bekijken en fotograferen.

Kleine Parelmoervlinder – Queen of Spain Fritillary

Kleine Parelmoervlinder – Queen of Spain Fritillary

Naast deze twee leden van de parelmoervlinderfamilie zien we in de duinen ook nog andere soorten vlinders. Naast de te verwachten soorten zijn de nodige Heivlinders en een Eikenpage het noemen waard. Vooral de laatste waarneming is erg verrassend, meestal bevinden Eikenpages zich hoog in de toppen van eiken en niet wandelend over het zand op het wandelpad (mineralen aan het opzuigen?).

Eikenpage – Purple Hairstreak (photo: Peter van der Meer)

Eikenpage – Purple Hairstreak (photo: Peter van der Meer)

Een van de vele tientallen Damherten die we in het gebied zagen – Fallow Deer (photo: Peter van der Meer)

Naast bovenstaande vlinders letten we ook goed op de libellen, vooral voor één soort. De Zuidelijke Keizerlibel is in Nederland een zeldzame soort die vooral in de zuidoostelijke helft van het land voorkomt. De Amsterdamse Waterleidingduinen behoort tot de meest noordelijke gebieden in ons land waar de soort vliegt. Het duurt even voordat we deze fraaie soort daadwerkelijk zien, maar als de zon voor langere tijd achter de wolken verdwijnt, zien we haar zelfs voor langere tijd aan de grond (en hoe vaak zie je nou glazenmakers aan de grond? Wij bijna nooit). Mijn tweede Zuidelijke Keizerlibel in Nederland (mijn eerste was vorig jaar in Kwintelooyen) en een fraaie afsluiter van de dag.

vrouw Zuidelijke Keizerlibel – female Lesser Emperor

Zuidelijke Keizerlibel – Lesser Emperor

Zuidelijke Keizerlibel – Lesser Emperor

Oostelijke Vos

Woensdag 16 juli 2014

Sinds vorige week donderdag doken opeens veel ‘grote vossen’ op in ons land. Kars Veling, medewerker van de Vlinderstichting, merkte op dat het niet (zoals verwacht) om de zeer zeldzame Grote Vos, maar dat het om een nieuwe vlindersoort voor Nederland ging: de Oostelijke Vos. Deze soort (die normaal voorkomt vanaf Finland oostwaarts en daar met een flinke opmars bezig is) lijkt zeer sterk op de Grote Vos, maar er zijn enkele subtiele verschillen in de bovenvleugel. Het beste kenmerk lijkt de pootkleur te zijn: zwart bij de Grote Vos, licht (bruinig/gelig) bij de Oostelijke Vos. Zie hier voor een persbericht. Deze dagvlinder dook op veel plaatsen op, vaak zelfs met meerdere exemplaren tegelijk. Een van deze plekken is het Zwanenwater in de Kop van Noord-Holland, waar in totaal tot 15 exemplaren verblijven.

Samen met Pascal Wink en Frank reis ik vandaag af naar dit duingebied, waar we binnen de kortste keren op de eerste exemplaren worden gewezen. De vlinders zitten vooral op eiken en populieren, waar ze drinken van boomsap. Geregeld vliegen ze een rondje en landen dan ook wat lager, zoals op de grond of zelfs op de waarnemers (zie foto 4 hieronder). Zie hier voor een zelfgeschoten filmpje, waar de vlinder probeert een vlieg weg te jagen. Naast de Oostelijke Vos treffen we nog meer dagvlindersoorten: meerdere Eikenpages, Zwartsprietdikkopjes en Heivlinders en een Bruin Blauwtje. Ook een Groene Specht en zeker 4 Baardmannetjes (nieuwe jaarsoort!) zijn van de partij.

Oostelijke Vos – Yellow-legged Tortoiseshell

Oostelijke Vos – Yellow-legged Tortoiseshell

Oostelijke Vos – Yellow-legged Tortoiseshell

Oostelijke Vos – Yellow-legged Tortoiseshell

Oostelijke Vos met rechts Eikenpage – Yellow-legged Tortoiseshell with Purple Hairstreak (right)

Na ruim 2 uur verlaten we dit gebied en rijden we door naar het Noordhollands Duinreservaat, op zoek naar Bruine Eikenpages en Kommavlinders. Beide soorten lukken: van de eerste soort zien we 2-3 exemplaren, van de tweede zien we zeker 10 exemplaren. Verder komen we nog veel meer dagvlinders, libellen en sprinkhanen tegen, zie hieronder.

Aardig gesleten Bruine Eikenpage – Ilex Hairstreak

Kommavlinder – Silver-spotted Skipper

Kommavlinder – Silver-spotted Skipper

Kleine Parelmoervlinder – Queen of Spain Fritillary

Bruinrode Heidelibel – Common Darter

Blauwvleugelsprinkhaan – Blue-winged Grasshopper

Eerste vlinderdag van het jaar

Zaterdag 19 april 2014

Het mooie weer van de afgelopen weken heeft ook een andere hobby van ons weer aangewakkerd: dagvlinders kijken. Via via komt bij ons het bericht binnen dat afgelopen week alweer de eerste Aardbeivlinders zijn gezien, voor ons nog een nieuwe soort. Nou weet ik redelijk dichtbij Woerden een bekende vliegplaats van dit zeldzame lid van de ‘dikkopjes’-familie: de Amsterdamse Waterleidingduinen. Verder zien we in dit gebied ook waarnemingen langskomen van Oranjetipjes en Kleine Parelmoervlinders, twee vlindersoorten die al vroeg vliegen en die wij (mede dankzij het feit dat wij in deze tijd van het jaar normaal gesproken weinig tijd aan vlinders besteden) erg weinig zien. Gezien de weersvoorspellingen lijken de AWD een mooie bestemming voor vandaag.

Door een lange file voor de Keukenhof (bij Lisse) komen we een uur later aan dan de bedoeling was. Vanaf de parkeerplaats in Zandvoort is het nog zeker 3 kilometer lopen naar het duinvalleitje waar de Aardbeivlinders rondvliegen. Onderweg noteren we de zang van onze eerste Nachtegalen van het jaar. Een enkel exemplaar laat zich zowaar goed zien. Verder komen we de eerste Tapuit en Boomleeuwerik van het jaar tegen en blijken ook de Braamsluipers weer uit Afrika te zijn teruggekeerd.

zingende Nachtegaal – singing Nightingale

In het valleitje duurt het lang voordat we de eerste Aardbeivlinders tegenkomen. Nee, dan werken de Kleine Parelmoervlinders beter mee (al vliegen ze telkens nét te vroeg weg voor een echt goede foto).

Kleine Parelmoervlinder – Queen of Spain Fritillary

Uiteindelijk vinden we zeker twee Aardbeivlinders. Deze zeer kleine vlindertjes (volgens Vlindernet slechts 11 mm groot) laten zich met de enige moeite goed zien aan de grond. Als ze echter opvliegen, lukt het door hun grootte haast niet om ze te volgen en ben je ze in een mum van tijd weer kwijt.

Aardbeivlinder – Grizzled Skipper

Verder komen we meerdere Zandhagedissen en onze eerste libel van het jaar tegen (Bruine Winterjuffer).

Zandhagedis – Sand Lizard

Bruine Winterjuffer – Common Winter Damselfly

Tegen vieren zijn we weer terug bij de auto en even later rijden we weer terug richting Woerden. Nog voordat we Zandvoort uit zijn, ziet Frank vanuit de auto onze laatste doelsoort van de dag vliegen: een mannetje Oranjetipje. Even later blijkt er nog een mannetje rond te vliegen. Af en toe gaan ze ook op de vegetatie zitten. Een mooi einde van de dag.

Oranjetipje – Orangetip