Tagarchieven: Kleine Topper

Heerlijk rondje door de Kop van Noord-Holland

Zaterdag 25 februari 2017

Vorige week zondag werd, toen wij in de Oostvaardersplassen aan het vogelen waren, in het Timorpark in Den Helder een Bruine Klauwier gevonden. Ruim drie jaar geleden, in januari 2014, zagen wij bij Netterden (Achterhoek) het eerste en enige geval van deze soort in ons land en daardoor kozen we er vorige week zondag voor om niet halsoverkop naar Den Helder te rijden, maar rustig verder te vogelen. De afgelopen week werd de vogel dagelijks gezien en werden bijzonder fraaie foto’s gemaakt van dit exemplaar, wat moet betekenen dat de klauwier op korte afstand te bewonderen valt. Over de vogel van Gelderland heb ik louter goede herinneringen, maar feit is dat deze vogel vaak relatief ver weg zat (+/- 150 meter). Een Kleine Topper in Den Oever zou een mooie combinatie vormen voor een rondje door de Kop van Noord-Holland.

Rond een uur of half 10 stappen mijn vader en ik de auto in en beginnen we aan de rit. Lang blijft het droog, maar als we Amsterdam voorbij rijden, zien we de eerste spetters op de voorruit. Hoe noordelijker we komen, hoe harder het begint te regenen, zonde! Ook als we aankomen in de havens van Den Oever is het nog steeds flink aan het regenen. We laten ons echter niet uit het veld slaan door de regen en even later staan we, samen met o.a. Luuk Punt, Wouter Teunissen, Kasper Hendriks, Herman van den Brand en Albert & Jacob Molenaar, uit te kijken over een grote groep duikeenden. De groep is erg vliegerig en bestaat vooral uit Kuifeenden en een enkele Tafeleend, maar ook de (hier voor de derde winter op rij overwinterende) man Buffelkopeend is van de partij.

Buffelkopeend – Bufflehead

Voor de Kleine Topper moeten we iets beter zoeken, maar dankzij de gebroeders Molenaar hebben we de Amerikaanse duikeend een minuut lang dichtbij in de telescoop voordat de hele groep opvliegt. Als de hele groep verder op het water landt, is het even goed zoeken, maar ook hier vinden we de dwaalgast weer terug. Ook de Buffelkopeend zwemt in dezelfde groep; af en toe zwemmen de twee Amerikaanse duikeenden in één scoopbeeld, leuk! De Zuiderhaven is verder goed voor een overvliegende Lepelaar en de nodige Toppers, Nonnetjes en Grote Zaagbekken.

Na dit hoopvolle begin brengen mijn vader en ik een bezoekje aan de Dijkwielen, dat bomvol zit met Kuifeenden. Ook hier zwemmen (minstens 17) Toppers tussen, al is het door de regen lastig om een goede telling te maken. Vanaf hier zetten we koers richting Den Helder, maar eerst kijken we opnieuw even in de Zuiderhaven (omdat de regen nu gestopt is; wel Buffelkopeend, maar geen Kleine Topper). In het Timorpark in Den Helder zoeken we fanatiek naar de Bruine Klauwier. De afgelopen dagen werd de vogel dagelijks, maar behoorlijk onregelmatig in dit park gezien (soms was de klauwier vele uren zoek). Ook als wij aan komen, is de klauwier niet in beeld. Sterker nog, de vogel is de hele dag nog niet gezien. Een klein uur speuren we de lage struiken en boompjes af, echter zonder succes. Een rondvliegende juveniele Kleine Burgemeester zorgt voor een tijdelijke adrenalinekick.

Na een uur komt eindelijk het verlossende bericht: de Bruine Klauwier is teruggevonden. Gauw haasten we ons naar de juiste plek en sluiten we ons aan bij de vele vogelaars, die ons vertellen dat de vogel een tuin in gevlogen is. Het duurt een paar minuten, maar al snel komt de Bruine Klauwier de tuin uit gevlogen en landt in de boomopslag. Hier begint het genieten: op een dikke 20 meter laat de klauwier zich fantastisch bekijken, eerst rustig om zich heen kijkend, maar later fanatiek ‘jagend’ op de neergestrooide meelwormen (wie heeft die hier in vredesnaam neergelegd?). Hierbij hipt de vogel, die in zuidelijk Rusland, Mongolië en en aangrenzende delen van China broedt en overwintert in ZO-Azië, als een grasmus over de grond en werkt de ene na de andere meelworm naar binnen. Wat een fantastische waarneming, zo goed heb ik überhaupt nooit een klauwier gezien!

Bruine Klauwier – Brown Shrike

Bruine Klauwier – Brown Shrike (photo: Peter van der Meer)

Na een paar minuten vliegt de Bruine Klauwier op van de grond en verdwijnt weer de tuin in, buiten ons zicht. Veel vogelaars vertrekken, maar wij blijven nog even staan. Dat wordt beloond: na een kwartier wachten duikt de klauwier weer op in dezelfde boompjes en begint het hele proces weer van voor af aan. Wat een vogel, voor mij is dit tot nu toe de waarneming van het jaar! Als de vogel voor de tweede keer de tuin induikt, vinden mijn vader en ik het wel mooi geweest en rijden we richting huis.

Onderweg merken we op dat in de Wieringermeer een groepje Kraanvogels aan de grond zit. Aangezien de locatie bijna langs onze route ligt, maken we een uitstapje naar de Zeugweg (waar deze statige vogels moeten zitten). De Kraanvogels zijn snel gevonden: 6 stuks foerageren tussen de Toendra- en Kolganzen op een weiland en laten zich, op enige afstand, leuk bekijken.

Kraanvogel – Common Crane

De hier in de buurt hangende Rode Wouw is helaas niet voor ons weggelegd, maar wat kan ons dat nou schelen na zo’n geweldige dag, waar we maar liefst 5 van de 4 doelsoorten zagen. 😉

Rustige week op Texel tijdens kerst

Zaterdag 19 tot zondag 27 december 2015

Net als vorig jaar staat ook dit jaar een verblijf op Texel tijdens de Kerstperiode voor de boeg. Leuk! Op de heenweg maken we uiteraard een korte stop bij de Zuiderhaven van Den Oever. De al een week aanwezige Kleine Topper is snel gevonden tussen een paar honderd Kuif- en Tafeleenden. Mijn vijfde Kleine Topper alweer. In dezelfde groep zitten ook minstens 15 Toppers en iets verderop zwemt een man Grote Zaagbek.
Na een korte pauze in onze uitvalsbasis in vakantiepark De Krim (met een Sijs in de tuin) krijgen we een bericht dat er langs de Zwinweg (bij de Bol) een Roodhalsgans zit. Als we gaan kijken, kunnen we met o.a. Jeroen de Bruijn, Arend Wassink en Ruud van Beusekom vaststellen dat het niet één exemplaar, maar 4 Roodhalsganzen zijn! In dezelfde groep rotganzen blijken bovendien 2 Zwarte Rotganzen te zitten. Ondanks de afnemende lichtomstandigheden zijn de ganzen mooi te zien, op zo’n 150-200 meter.

Kleine Topper – Lesser Scaup

3 van de 4 Roodhalsganzen – 3 of the 4 Red-breasted Geese

Roodhalsgans – Red-breasted Goose

Op zondag staat een rondje langs de bekende plekken langs de Waddenkust op het programma. Bij De Bol zien we wederom de Roodhalsganzen van gisteren (2 deze keer), alleen nu een stuk verder weg. Verder zit hier een Kleine Canadese Gans tussen de vele Brandganzen en zwemt op zee een Geoorde Fuut. Andere gebieden aan de oostkant zijn nogal rustig, al valt er nog wel een aantal leuke soorten te noteren: Kleine Zwanen (in totaal 87 in 3 verschillende groepen), een Smelleken (Spangerweg), een groep van 20 Ringmussen (Nesweg), een adulte Kleine Mantelmeeuw (Wagejot) en verder wat Koperwieken en Kramsvogels. Aan het eind van de dag bezoeken we nogmaals de Roodhalsganzen, nu zitten de vogels weer op dezelfde plek als gisteren, en zelfs nog iets dichter langs de weg. Ook zien we hier weer een Zwarte Rotgans. Als afsluiter foerageert iets verderop een Kleine Zilverreiger langs een sloot.

Kleine Zwaan – Bewick’s Swan

De volgende dag doen we het door de harde wind wat rustiger aan. ’s Middags bezoeken we enkele gebieden aan de zuidkant van het eiland. Misschien wel het leukste van de dag zit in de tuin: 2 Vuurgoudhanen foerageren in de haag en zijn erg goed te zien. Langs de Oudeweg zit een IJsvogeltje boven de slootkant en aan het eind van de Hoornderslag (Paal 9) kijken we even over zee (met als resultaat wat Alk/Zeekoeten, 1 Roodkeelduiker, 10 Drieteenmeeuw en 1 ad Jan-van-Gent). In de Mokbaai is het hoog water en dus zit het barstensvol met eenden (Pijlstaarten, Smienten), Wulpen, meeuwen en Kluten. De laatste stop is De Petten, waar zowaar een Groenpootruiter en 2 Zwarte Ruiters zitten. Toch niet de algemeenste soorten in december.

Ook dinsdag doen we het rustig aan, want naast een keiharde wind (7-8 bf) valt er ook wat regen. ’s Middags wordt het (volgens de voorspellingen) wat droger, dus gaan we wederom richting de oostkant van het eiland om vanuit de auto te gaan vogelen. De leukste soort zien we in het Wagejot: op een van de eilandjes vlak langs de weg zit een jonge Drieteenmeeuw. Naast dat het fraaie vogels zijn, is Wagejot ook niet de eerste plek die je met Drieteenmeeuwen associeert. Rondom De Bol stikt het weer van de ganzen: zo zien we in een grote groep Rotganzen 2 Witbuikrotganzen en iets verderop zit een Zwarte Rotgans in een klein, uitgewaaierd groepje Rot- en Kolganzen. In Utopia foerageert bovendien een Kleine Zilverreiger. Bij de Volharding zoeken we nog even naar de gister gemelde Grote Zee-eend (nieuwe Texelsoort voor ons), maar helaas kunnen we de eend niet vinden. Wel vliegt een klein valkje achter een kotter op de Waddenzee dat we al snel kunnen determineren als het tweede Smelleken van de week. De vogel vliegt vlak later vlak langs de auto en verdwijnt helaas weer snel uit beeld richting De Cocksdorp. Het laatste wapenfeit van vandaag is een Witgat in de brede sloot die langs Dorpzicht loopt.

juv Drieteenmeeuw – juv Black-legged Kittiwake

Woensdag is het, met een waterig zonnetje en iets minder harde wind, iets beter uit te houden en dus kiezen we vandaag ervoor om een stukje de Slufter in te lopen. Het is hier echter erg rustig, zoals eigenlijk de hele week al. We treffen dan ook alleen het gebruikelijke spul (meeuwen, Bonte en Drieteenstrandlopers, Eiders). Een tijdje over zee kijken aan het eind van de Slufter levert nog wel een adulte Jan-van-Gent, een constante stroom van Drieteenmeeuwen en enkele ‘A/Z-jes‘ (Alken of Zeekoeten) op. Rond drieën zijn we klaar en besluiten we nog even te gaan zoeken naar de Roodhalsganzen. Op de plek waar we de ‘Roodhalsjes’ afgelopen week fraai zagen, zitten nu wederom veel rotganzen. Van de Roodhalsganzen ontbreekt echter ieder spoor, zullen ze het eiland verlaten hebben? Wel zien we een Witbuik- en twee Zwarte Rotganzen. Op zee zwemt een Geoorde Fuut en langs de vaart die langs Dorpzicht loopt, foerageren een Witgat (ongetwijfeld dezelfde als gisteren) en een Zwarte Ruiter.

Net als gisteren gaan we ook op donderdag een stukje lopen, ditmaal op het strand bij de Vuurtoren. De eerste vogel die we zien, is een Zeekoet. De vogel zit op het strand en oogt niet erg gezond (vast een olieslachtoffer). Wanneer er andere mensen langskomen, blijkt de vogel nog prima te kunnen vliegen. Een klein stukje verderop, op de Eierlandse Dam, zitten enkele Paarse Strandlopers en een Oeverpieper (jaarsoortje, eindelijk…). Een gekleurringde Zilvermeeuw zit helaas net niet goed om te kunnen aflezen. Over zee vliegt bovendien een fraaie volwassen Jan-van-Gent, iets later gevolgd door een jonge vogel. De rest van de dag besteden we langs de Westerslag en de Hoornderslag. Langs laatstgenoemde zit helemaal niets, maar langs de Westerslag zien we gelukkig wel wat leuks. Hier speelt namelijk een Klapekster verstoppertje met ons. Ik dacht de vogel al met het blote oog te zien, maar net als ik mijn verrekijker pak, vliegt zij op en verdwijnt uit beeld. Een klein half uur later zien we de vogel pas weer, op grotere afstand en tegen het licht in.

Zeekoet – Common Guillemot

Beide kerstdagen (vrijdag en zaterdag) zijn helemaal rustig qua soorten, zelfs het hele eiland over rijden helpt hierbij niet. De hoogtepunten zijn dan ook op twee handen te tellen. Voor de Eerste kerstdag zijn de hoogtepunten een Middelste Zaagbek (net ten noorden van de Oudschilder haven), een gemengde groep Kramsvogels en Koperwieken bij waterzuivering (dacht hier ook even een mogelijke IJslandse Koperwiek te zien, maar die vogel liet zich helaas niet meer terugvinden), 6 Kleine Zwanen in Dijkmanshuizen en twee Lepelaars in Nieuw Buitenheim. Op de laatste vogeldag (zaterdag) beginnen we langs de Westerslag, waar een groep Sneeuwgorzen gezien was. Deze zien we niet, maar wel vliegen hier twee vrouw(typ)en Blauwe Kiekendieven rond. Langs de Redoute zien we de tweede IJsvogel van de week. In de velden rondom Minkewaal zien we eindelijk Grote Canadese Ganzen (zijn erg schaars op Texel; een Texeljaarsoortje) en hier vliegt ook een Slechtvalk over. We eindigen langs de Zwinweg, waar een Kleine Zilverreiger in de sloot naast ons foerageert en een groep Kneuen, Groenlingen en Veldleeuweriken zich te goed doen aan de zaden in een stoppelakker.

Rondje door de Flevopolder

Zondag 4 januari 2014

Gezien de leuke waarnemingen die de laatste tijd in Flevoland gedaan worden, is het vandaag tijd voor een rondje Flevoland. We beginnen op de Grote Praambult, een van de uitkijkpunten waar je een prachtig uitzicht hebt over de Oostvaardersplassen. We zien hier o.a. drie Wilde Zwanen, drie Vossen, twee Ruigpootbuizerds en een flinke groep Brandganzen. Vlak voor ons landt korte tijd een Raaf, die gezelschap krijgt van een Zwarte Kraai. Dan pas zie je hoe groot Raven eigenlijk zijn. Hierna bezoeken we de Kleine Praambult (eerste Slechtvalk van het jaar, 5 Wilde Zwanen) en de Wildroosters, die tot onze schrik helemaal op de schop zijn gegaan. Vorige winter stond het hier nog vol met meidoorns, nu lag er een plas met een kijkhut. Daar gaat onze kans op een Klapekster… Wel zien we ons eerste Nonnetje van 2015.

Vervolgens rijden naar de Oostvaardersdijk, waar langs het Julianapad al enige tijd een Pallas’ Boszanger verblijft. Onderweg komen we wederom Nonnetjes (nu 2) en twee Rosse Stekelstaarten tegen. Samen met Diederik Kok en nog zo’n dertig vogelaars zoeken we ruim een uur naar de zeer kleine Siberische zangvogel, maar de vogel weet helaas goed uit beeld te blijven.

We besluiten de Oostvaardersplassen te verlaten en de Kleine Topper van het Veluwemeer te gaan zoeken. Op de plek aangekomen duurt het niet lang voor de eend in beeld komt, want binnen 5 minuten zien we de Kleine Topper al drijven tussen de vele andere duikeenden. Aanvankelijk is de vogel veel aan het poetsen, waarbij de snaveltekening mooi te zien is. Later, als we iets dichterbij gelopen zijn, houdt deze Amerikaanse eend alleen nog maar de kop in de veren. Op een gegeven zwemt hij samen in beeld met een hybride, mogelijk een Hybride Kuif- x Tafeleend. Dit is alweer mijn 4e Kleine Topper, na de vogel van Den Oever (maart 2009), Stellendam (april 2013) en Almere (november 2014). Andere leuke eenden die we hier zien, zijn een man Krooneend en enkele Brilduikers.

Kleine Topper met 3 Kuifeenden – Lesser Scaup with 3 Tufted Ducks

Na deze geslaagde twitch rijden we langs enkele plekken langs de Randmeren, met wisselend succes: het Broekbos is goed voor een roepende Sijs, 2 Krooneenden en enkele Dodaarzen, maar de Witoogeend laat zich helaas niet zien, zowel van de dijk als vanuit de hut niet. In het Harderbroek laat een 2kj Zeearend zich daarentegen wel fraai zien in de top van een dode boom. Net als ik mijn cameraatje wil pakken, vliegt de ‘vliegende deur’ (zoals deze enorme roofvogel ook wel genoemd wordt) op en vliegt nog een rondje door het gebied om daarna te verdwijnen. Gaaf, zeker omdat dit een nieuwe januarisoort was, waardoor ik deze soort nu in alle maanden gezien heb!

Tot slot kijken we (met opnieuw Diederik) een klein plasje langs het Wolderwijd af dat barstensvol met duikeenden zit, maar het lukt ons helaas niet om iets leuks uit de 100-en Kuif- en Tafeleenden te halen.

Voor Pampus liggen

Zaterdag 22 november 2014

Gistermiddag vond Max Berlijn een Kleine Topper bij de jachthaven van de Blocq van Kuffeler bij Almere. Zijn verbazing zal groot geweest zijn toen hij tijdens deze zoektocht ook nog eens een Ringsnaveleend vond. Beide Noord-Amerikaanse eendensoorten zijn niet nieuw voor ons (Ringsnaveleend zag ik zelfs dit jaar nog en Kleine Topper zag ik ook al tweemaal), maar uiteraard vinden we het geen probleem om vandaag een poging te doen om deze eenden te zien. Daarna kunnen we (als we nog tijd over hebben) gaan vogelen in de Oostvaardersplassen, om bijvoorbeeld de Zeearend aan de jaarlijst toe te kunnen voegen.

Vanochtend blijkt dat de Kleine Topper (pas de 10e voor Nederland) nog aanwezig is, nu in de Pampushaven (5 kilometer verderop). De Ringsnaveleend is echter nog spoorloos. Als we aankomen op deze locatie, kunnen we gelijk aanschuiven bij de andere vogelaars. Op ruim 150 meter laat de eend zich aardig zien, in een groep van ongeveer 200 Kuifeenden. Met Pascal Wink, André Prins en vriendin, John van Gestel, Enno Ebels en vele anderen kunnen we goed de verschillen met de Topper te zien. Zo verschillen de kopvorm en -kleur (hoekig kopprofiel met paarsachtige glans), is de vogel ongeveer net zo groot als een Kuifeend, is op de snavel slechts de nagel zwart en constateren we grove bandering op de rug en zeer fijne op de flanken (vooral voorflank). Ook leuk is een laag overvliegende Rotgans, toch ook geen alledaagse verschijning in het binnenland.

man Kleine Topper – male Lesser Scaup

man Kleine Topper – male Lesser Scaup

Rond kwart voor 12 komt de vogel langzaam dichterbij zwemmen (tot ongeveer 120 meter) en laat zich nu leuk zien. Na een kwartiertje waarin de vogel vooral slaapt, wordt de eend eindelijk wakker. Na een minuutje of twee gaat de hele groep plotseling op de vleugels. Helaas lukt het mij niet om de tweekleurige vleugelstreep (goed kenmerk) te zien, maar gelukkig slagen anderen hier wel in (en zelfs te fotograferen, zie deze fraaie serie van f&s Martens). De vogel lijkt te landen achter een dammetje, maar hier lukt het niet om hem weer te vinden. Wel zien we hier in de grote groepen Kuifeenden een fraaie man Grote Zee-eend (de bekende vogel die hier al jaren overwintert) en ongeveer 10 Toppers. Noemenswaardig is een late Atalanta die langs komt vliegen.

Grote Zee-eend – Velvet Scoter

Na een halfuur tevergeefs zoeken, rijden we door om verder te vogelen. We beginnen bij de Blocq van Kuffeler. Hier verblijven we echter niet lang, want al gauw bereikt ons het nieuws dat de Kleine Topper weer teruggevonden is. Gauw rijden we weer terug naar de Pampushaven, maar we krijgen de Kleine Topper niet meer in beeld. Samen met o.a. Dick Groenendijk en Joey Braat krijgen we nog wel een kandidaat in beeld, maar dit blijkt toch een Topper te zijn. Wel zien we nog een fraai Smelleken, die even achter een Veldleeuwerik aan jaagt. Even later zien we deze kleine valk korte tijd op korte afstand op een kluit van een akker zitten, fraai!

Ondanks dat het pas rond drieën is, besluiten we een punt achter deze vogeldag te zetten. Een mooie vogeldag met een fraaie Kleine Topper en drie nieuwe jaarsoorten (Smelleken, Grote Zee-eend en natuurlijk de Kleine Topper).