Tagarchieven: Veenbesparelmoervlinder

Eifel dag 1: vlinderen in de Hoge Venen

Vrijdag 21 juli 2017

Afgelopen weekend was het dan zover: we gaan voor het eerst naar dagvlinders kijken in het buitenland. Dat gaat gebeuren in de Eifel, een reliëfrijke regio in Duitsland net over de Belgische grens. Onze uitvalsbasis is het plaatsje Mechernich in het noorden van de Eifel.

’s Ochtends vertrekken we uit Woerden richting Mechernich en maken we een stop van een paar uur in de Belgische Hoge Venen. We zijn nog maar net de auto uit als er een grote donkere vlinder een paar meter naast de auto gaat zitten: een vrouwtje Grote Weerschijnvlinder! Zeker tien minuten zit de vlinder op de grond mineralen op te zuigen en laat zich hierbij fantastisch zien. Gaaf, zo mooi hebben we deze soort in Nederland bij lange na niet gezien.

Grote Weerschijnvlinder – Purple Emperor

Tijdens de wandeling door het hoogveengebied zien we een hoge diversiteit aan dagvlinders: naast de algemenere soorten komen we o.a. Zwart- en Geelsprietdikkopjes, een Eikenpage, nog twee Grote Weerschijnvlinders, een Zilveren Maan en ook de doelsoort (Veenbesparelmoervlinder) tegen. De uitgebreide sparrenbossen aan de rand van het veen worden fanatiek afgekeken, maar een Notenkraker levert het helaas niet op. Vanuit de bosjes in het veen roept een mannetje Goudvink; we zien deze fraaie vinkensoort even later ook zitten in een klein wilgje. Tot slot vliegt een witje met opvallende zwarte tekening boven de vegetatie langs het pad: het blijkt een Dambordje te zijn, onze eerste (maar zeker niet de laatste) keer dat we deze dagvlindersoort zien.

Veenbesparelmoervlinder – Cranberry Fritillary

Zilveren Maan – Small Pearl-bordered Fritillary (photo: Peter van der Meer)

Dambordje – Marbled White (photo: Peter van der Meer)

Hoge Venen in België

vlinders

Rond vier uur zijn we weer op de parkeerplaats en zetten we koers richting Duitsland. Onderweg passeren prachtige landschappen en boven de uitgestrekte graanvelden vliegen de eerste wouwen van het weekend: 2 Rode Wouwen. Iets voor 5’en arriveren we in Mechernich en zit de dag erop.

Weekendje vlinders kijken in Drenthe

Vrijdag 10 t/m zondag 12 juli 2015

De afgelopen weken verschenen meerdere berichten over de drie ‘veenvlinders’ die Nederland rijk is. Alle drie de soorten (Veenbesblauwtje, -parelmoervlinder en Veenhooibeestje) zijn erg zeldzaam in ons land en komen slechts op enkele veentjes in Drenthe en aangrenzende gebieden voor. Voor ons reden genoeg om het gehele weekendje in Drenthe te verblijven om op zoek te gaan naar deze vlinders en tegelijk uit te kijken naar enkele leuke vogelsoorten. Onze uitvalbasis is Bed & Breakfast ‘Westerend’ in het dorpje Wittelte.

Vrijdag rijden we vanaf Woerden in een ruk door naar het Fochteloërveen op de grens van Drenthe en Friesland. We beginnen met de wanderoute langs het fietspad. De eerste veenvlinder is snel binnen: de Veenhooibeestjes werken aardig mee, al zijn ze erg vliegerig en als ze al gaan zitten, is dat vaak op afstand. In totaal zien we zeker 5 exemplaren. Een ander hoogtepunt is de Slangenarend die boven het gebied jaagt op slangen. Helaas blijft deze imposante rover op afstand, maar toch zijn we erg blij met deze waarneming. Andere noemenswaardige soorten zijn een Paapje, Boomvalk, Koekoek, enkele Oranje Zandoogjes en enkele Koraaljuffers. Het is Frank die op de valreep bovendien 2 overvliegende Kraanvogels vindt. Ondanks de afstand zijn de vogels goed te volgen. Onze laatste stop voor vandaag ligt in een ander deel van dit veengebied. Hier kunnen we een fraaie man Grauwe Klauwier bekijken. Ook hier vliegen Kraanvogels over, deze keer 4 exemplaren. Langs de weg maken we nog even een stop, want 2 grote vogels blijken twee cirkelende Raven te zijn.

Robert

Robert in actie (met Veenhooibeestje als foto-object; foto: Frank van der Meer)

Veenhooibeestje – Large Heath

Veenhooibeestje – Large Heath (photo: Frank van der Meer)

Grauwe Klauwier – Red-backed Shrike

Zaterdagochtend beginnen we bij de volgende veenvlinder (het Veenbesblauwtje). Samen met de boswachter van het gebied, die de vlinderkijkers op de paden moet houden, zoeken we naar deze zeldzame vlinder. Na een kleine twee uur hebben we echter nog steeds geen Veenbesblauwtje (deze soort staat in ons land op het punt uit te sterven) gezien. Waarschijnlijk zijn we net te laat (de vliegtijd is al bijna over), al zien we door de bewolking sowieso weinig vlinders. Aangezien we nog meer plannen hebben, besluiten we naar de volgende bestemming te gaan. Dit is een veentje waar een van de laatste populaties van de Veenbesparelmoervlinder voorkomt. Op deze locatie hebben we meer succes, met veel moeite vinden we uiteindelijk één Veenbesparelmoervlinder. De vlinder zit kort op de dopheide en laat hier zowel de boven- als onderzijde zien. Door de telescoop is de vlinder prima te zien, maar voor een foto is de afstand veel te groot en is de waarneming te kortstondig. Andere leuke soorten zijn maar liefst 16 thermiekende Ooievaars en meerdere roepende Sijsjes.

Na een pauze van een uurtje stoppen we ’s middags langs de Wapserveense Aa. Langs dit riviertje vliegen opmerkelijk veel libellen. Vooral de Vroege Glazenmakers stelen de show: meerdere exemplaren rusten geregeld op rietstengels langs de oever en zijn fraai te fotograferen. Leuk is de Oranje Luzernevlinder die hard langs vliegt, dat is pas onze eerste van dit jaar. De rest van de middag brengen we door op het Holtingerveld. Het valt hier qua soorten een beetje tegen (waarschijnlijk is het veel te warme weer hier debet aan), al mogen een overvliegende Zwarte Specht, roepende Sijsjes en een kort zingende Bonte Vliegenvanger niet ongenoemd blijven. Op het wandelpad zitten bovendien twee Heideblauwtjes.

Vroege Glazenmaker – Norfolk Hawker

Vroege Glazenmaker – Norfolk Hawker

Vroege Glazenmaker – Norfolk Hawker (photo: Peter van der Meer)

Grote Roodoogjuffer – Large Redeye

Heideblauwtje – Silver-studded Blue

Zondag is alweer de laatste dag. Na het ontbijt en het inpakken van onze spullen rijden we naar het Aekingerzand (in het Drents-Friese Wold). Een wandeling door dit stuifzandgebied levert vele leuke vogelwaarnemingen op: zo zien we twee Boomleeuweriken, vliegen een roepende Appelvink en Bosruiter over, zwemmen er 15 Geoorde Futen met jongen rond, zien we kort een Kleine Bonte Specht en horen en zien we meerdere Grote Lijsters. Het hoogtepunt vormen zeker drie zingende Wielewalen, wat een prachtige geluid maken deze vogels toch! Zoals het de soort betaamd, laten de vogels zich echter niet zien, maar niemand die daar om maalt. De Heivlinders mogen ook niet ongenoemd blijven.

volwassen Geoorde Fuut met jong op rug – ad Black-necked Grebe with nestling on back (photo: Frank van der Meer)

Na een korte tussenstop op het Doldersummerveld (2 Koekoeken) verlaten we het Drents-Friese Wold en rijden we naar het laatste gebied voor deze vakantie: het Holtveen in het Dwingelderveld. Bij de parkeerplaats zingt wederom een Wielewaal en laat een juveniele Bonte Vliegenvanger zich langere tijd zien. Boven het Holtveen zelf (een groot ven) vliegen honderden zwaluwen: hoofdzakelijk Oeverzwaluwen, maar ook Huis-, Boeren- en Gierzwaluwen zijn van de partij. De grote aantallen zwaluwen is ook een Boomvalk opgevallen. De leukste soorten vliegen echter niet boven, maar zwemmen op het ven. Naast de gebruikelijke eenden zien we namelijk een man Witoogeend en zelfs een vrouw(type) Nonnetje, een soort die normaal gesproken alleen ’s winters in Nederland te zien is. Beide eenden zijn echter lastig, want ze laten zich maar korte tijd zien voordat ze achter de pollen pitrus verdwijnen. Een Koraaljuffer werkt wat dat betreft beter mee. Net op het moment dat we klaar zijn met deze plas afkijken en door willen lopen, begint het te regenen. Er zit niets anders op dan om te keren en terug te lopen naar de auto. Een treurig einde van een mooi weekend, waarin de hoogtepunten talrijk waren.

Koraaljuffer

Man Witoogeend – Male Ferruginous Duck

Oeverzwaluwen – Sand Martins (photo: Frank van der Meer)