Tagarchieven: vlinders

Eifel dag 1: vlinderen in de Hoge Venen

Vrijdag 21 juli 2017

Afgelopen weekend was het dan zover: we gaan voor het eerst naar dagvlinders kijken in het buitenland. Dat gaat gebeuren in de Eifel, een reliëfrijke regio in Duitsland net over de Belgische grens. Onze uitvalsbasis is het plaatsje Mechernich in het noorden van de Eifel.

’s Ochtends vertrekken we uit Woerden richting Mechernich en maken we een stop van een paar uur in de Belgische Hoge Venen. We zijn nog maar net de auto uit als er een grote donkere vlinder een paar meter naast de auto gaat zitten: een vrouwtje Grote Weerschijnvlinder! Zeker tien minuten zit de vlinder op de grond mineralen op te zuigen en laat zich hierbij fantastisch zien. Gaaf, zo mooi hebben we deze soort in Nederland bij lange na niet gezien.

Grote Weerschijnvlinder – Purple Emperor

Tijdens de wandeling door het hoogveengebied zien we een hoge diversiteit aan dagvlinders: naast de algemenere soorten komen we o.a. Zwart- en Geelsprietdikkopjes, een Eikenpage, nog twee Grote Weerschijnvlinders, een Zilveren Maan en ook de doelsoort (Veenbesparelmoervlinder) tegen. De uitgebreide sparrenbossen aan de rand van het veen worden fanatiek afgekeken, maar een Notenkraker levert het helaas niet op. Vanuit de bosjes in het veen roept een mannetje Goudvink; we zien deze fraaie vinkensoort even later ook zitten in een klein wilgje. Tot slot vliegt een witje met opvallende zwarte tekening boven de vegetatie langs het pad: het blijkt een Dambordje te zijn, onze eerste (maar zeker niet de laatste) keer dat we deze dagvlindersoort zien.

Veenbesparelmoervlinder – Cranberry Fritillary

Zilveren Maan – Small Pearl-bordered Fritillary (photo: Peter van der Meer)

Dambordje – Marbled White (photo: Peter van der Meer)

Hoge Venen in België

vlinders

Rond vier uur zijn we weer op de parkeerplaats en zetten we koers richting Duitsland. Onderweg passeren prachtige landschappen en boven de uitgestrekte graanvelden vliegen de eerste wouwen van het weekend: 2 Rode Wouwen. Iets voor 5’en arriveren we in Mechernich en zit de dag erop.

Advertenties

Dit weekend

Zaterdag en zondag 13 en 14 augustus 2016

Na een lamlendige ochtend rijden we zaterdagmiddag rond drieën naar de Groene Jonker. Het doel is uiteraard het Kleinst Waterhoen, dat nu al een week in het gebied zit. Deze fraaie ral krijgen we niet te zien, mogelijk door de te harde wind (of is de vogel eindelijk vertrokken?). Wij moeten het doen met 2 verschillende Porseleinhoentjes (al zien we er allemaal maar 1), 1 jonge Waterral en een mooie gemengde groep strandlopers: 3 Bonte, 2 Temmincks en maar liefst 8 Kleine Strandlopers.

De zondag spenderen we op de Veluwe. Als eerste bezoeken we het Zuiderpark in Apeldoorn. In dit gebied zag ik in 2012 mijn eerste Sleedoornpages. We zoeken een uur tevergeefs. Net op het moment dat je er niet meer in gelooft, zie ik een opvallend oranje vlinder vliegen dat landt op ooghoogte: het blijkt een vrouwtje Sleedoornpage te zijn. Nadat ik mijn vader en broer heb gebeld, vliegt de zeldzame page op naar de hogere delen van het struweel.

Sleedoornpage – Brown Hairstreak (photo: Peter van der Meer)

Sleedoornpage – Brown Hairstreak (photo: Peter van der Meer)

Hierna bezoeken we het Kootwijkerzand. Een uur struinen over het stuifzand levert niet de gehoopte Kleine Heivlinder op, enkel wat Heivlinders. Ook 6 Boomleeuweriken die meerdere malen voor ons opvliegen, mogen niet onbenoemd blijven.

Heivlinder – Grayling

We verlaten het stuifzand en lopen de aangrenzende heide op. Het is hier vlinderrijker: veel Boomblauwtjes, Heivlinders, enkele Hooibeestjes, Kleine Vuurvlinders en zandoogjes en een Bruin Blauwtje. Het leukste zijn de Kommavlinders, een in ons een zeldzaam en bedreigd dikkopje. In totaal zien we zeker 3 exemplaren van laatstgenoemde soort. Ook fraai is een Raaf, die al roepend overvliegt.

Kommavlinder (vrouw) – Silver-spotted Skipper (female)

Kommavlinder (man) – Silver-spotted Skipper (male)

Hierna zetten we een punt achter deze dag en rijden we terug naar Woerden.

Oostelijke Vos

Woensdag 16 juli 2014

Sinds vorige week donderdag doken opeens veel ‘grote vossen’ op in ons land. Kars Veling, medewerker van de Vlinderstichting, merkte op dat het niet (zoals verwacht) om de zeer zeldzame Grote Vos, maar dat het om een nieuwe vlindersoort voor Nederland ging: de Oostelijke Vos. Deze soort (die normaal voorkomt vanaf Finland oostwaarts en daar met een flinke opmars bezig is) lijkt zeer sterk op de Grote Vos, maar er zijn enkele subtiele verschillen in de bovenvleugel. Het beste kenmerk lijkt de pootkleur te zijn: zwart bij de Grote Vos, licht (bruinig/gelig) bij de Oostelijke Vos. Zie hier voor een persbericht. Deze dagvlinder dook op veel plaatsen op, vaak zelfs met meerdere exemplaren tegelijk. Een van deze plekken is het Zwanenwater in de Kop van Noord-Holland, waar in totaal tot 15 exemplaren verblijven.

Samen met Pascal Wink en Frank reis ik vandaag af naar dit duingebied, waar we binnen de kortste keren op de eerste exemplaren worden gewezen. De vlinders zitten vooral op eiken en populieren, waar ze drinken van boomsap. Geregeld vliegen ze een rondje en landen dan ook wat lager, zoals op de grond of zelfs op de waarnemers (zie foto 4 hieronder). Zie hier voor een zelfgeschoten filmpje, waar de vlinder probeert een vlieg weg te jagen. Naast de Oostelijke Vos treffen we nog meer dagvlindersoorten: meerdere Eikenpages, Zwartsprietdikkopjes en Heivlinders en een Bruin Blauwtje. Ook een Groene Specht en zeker 4 Baardmannetjes (nieuwe jaarsoort!) zijn van de partij.

Oostelijke Vos – Yellow-legged Tortoiseshell

Oostelijke Vos – Yellow-legged Tortoiseshell

Oostelijke Vos – Yellow-legged Tortoiseshell

Oostelijke Vos – Yellow-legged Tortoiseshell

Oostelijke Vos met rechts Eikenpage – Yellow-legged Tortoiseshell with Purple Hairstreak (right)

Na ruim 2 uur verlaten we dit gebied en rijden we door naar het Noordhollands Duinreservaat, op zoek naar Bruine Eikenpages en Kommavlinders. Beide soorten lukken: van de eerste soort zien we 2-3 exemplaren, van de tweede zien we zeker 10 exemplaren. Verder komen we nog veel meer dagvlinders, libellen en sprinkhanen tegen, zie hieronder.

Aardig gesleten Bruine Eikenpage – Ilex Hairstreak

Kommavlinder – Silver-spotted Skipper

Kommavlinder – Silver-spotted Skipper

Kleine Parelmoervlinder – Queen of Spain Fritillary

Bruinrode Heidelibel – Common Darter

Blauwvleugelsprinkhaan – Blue-winged Grasshopper

Eerste vlinderdag van het jaar

Zaterdag 19 april 2014

Het mooie weer van de afgelopen weken heeft ook een andere hobby van ons weer aangewakkerd: dagvlinders kijken. Via via komt bij ons het bericht binnen dat afgelopen week alweer de eerste Aardbeivlinders zijn gezien, voor ons nog een nieuwe soort. Nou weet ik redelijk dichtbij Woerden een bekende vliegplaats van dit zeldzame lid van de ‘dikkopjes’-familie: de Amsterdamse Waterleidingduinen. Verder zien we in dit gebied ook waarnemingen langskomen van Oranjetipjes en Kleine Parelmoervlinders, twee vlindersoorten die al vroeg vliegen en die wij (mede dankzij het feit dat wij in deze tijd van het jaar normaal gesproken weinig tijd aan vlinders besteden) erg weinig zien. Gezien de weersvoorspellingen lijken de AWD een mooie bestemming voor vandaag.

Door een lange file voor de Keukenhof (bij Lisse) komen we een uur later aan dan de bedoeling was. Vanaf de parkeerplaats in Zandvoort is het nog zeker 3 kilometer lopen naar het duinvalleitje waar de Aardbeivlinders rondvliegen. Onderweg noteren we de zang van onze eerste Nachtegalen van het jaar. Een enkel exemplaar laat zich zowaar goed zien. Verder komen we de eerste Tapuit en Boomleeuwerik van het jaar tegen en blijken ook de Braamsluipers weer uit Afrika te zijn teruggekeerd.

zingende Nachtegaal – singing Nightingale

In het valleitje duurt het lang voordat we de eerste Aardbeivlinders tegenkomen. Nee, dan werken de Kleine Parelmoervlinders beter mee (al vliegen ze telkens nét te vroeg weg voor een echt goede foto).

Kleine Parelmoervlinder – Queen of Spain Fritillary

Uiteindelijk vinden we zeker twee Aardbeivlinders. Deze zeer kleine vlindertjes (volgens Vlindernet slechts 11 mm groot) laten zich met de enige moeite goed zien aan de grond. Als ze echter opvliegen, lukt het door hun grootte haast niet om ze te volgen en ben je ze in een mum van tijd weer kwijt.

Aardbeivlinder – Grizzled Skipper

Verder komen we meerdere Zandhagedissen en onze eerste libel van het jaar tegen (Bruine Winterjuffer).

Zandhagedis – Sand Lizard

Bruine Winterjuffer – Common Winter Damselfly

Tegen vieren zijn we weer terug bij de auto en even later rijden we weer terug richting Woerden. Nog voordat we Zandvoort uit zijn, ziet Frank vanuit de auto onze laatste doelsoort van de dag vliegen: een mannetje Oranjetipje. Even later blijkt er nog een mannetje rond te vliegen. Af en toe gaan ze ook op de vegetatie zitten. Een mooi einde van de dag.

Oranjetipje – Orangetip