Tagarchieven: Weerribben

De afgelopen weken

Zondag 9 & 16 juli 2017

Het is al een tijdje geleden dat ik hier iets geplaatst heb. Het is niet dat we niets gedaan hebben, maar het ontbrak me aan tijd (en soms ook zin) om wat te schrijven. Zo zat ik voor mijn studie eind juni anderhalve week op Terschelling. Echt fanatiek vogelen zat er natuurlijk niet in, al heb ik toch wel leuke soortjes meegepikt. O.a. de langverblijvende Zwarte Zeekoet in de veerhaven, maar ook een zingende Grote Karekiet, Kleine Barmsijs, enkele Duinparelmoervlinders en vanuit bed kon je jonge Ransuilen horen roepen. Op 2 juli zagen (en vooral hoorde) mijn vader en ik bij Hilversum vervolgens mijn eerste Graszanger in bijna zes jaar.

Vorige week stond in het teken van libellen. Zaterdag mislukte de zoektocht naar de Rivierrombout jammerlijk genoeg, maar de volgende dag was het wel raak. In de Plateaux (in het zuidelijkste puntje van Noord-Brabant) fladderden enkele Weide- en Bosbeekjuffers boven het beekje en langs een kanaaltje zagen we een nieuwe soort: de Beekoeverlibel. De gewenste Gewone Bronlibel werkte helaas niet mee, net als de Zwarte Ooievaars van De Banen (Nederweert).

Bosbeekjuffer – Beautiful Demoiselle

Bosbeekjuffer – Beautiful Demoiselle

Beekoeverlibel – Keeled Skimmer

Beekoeverlibel – Keeled Skimmer

Tot slot staat vandaag ons inmiddels jaarlijkse tochtje naar de Weerribben op de planning. Het weer valt behoorlijk tegen: het is de hele dag zwaar bewolkt met in de middag zelfs enkele miezerbuien. Ondanks het niet bepaald ideale insectenweer is het een uiterst succesvolle dag. We bezoeken twee locaties in het gebied: een veenmosrietveld langs de Hogeweg en het Woldlakebos. Op de eerste locatie vinden we tijdens een kort wandeltochtje bijna 10 Zilveren Manen, een parelmoervlinder waarvan het aantal vlieglocaties in Nederland op twee handen te tellen is. Langs de kattenstaart langs de sloten vinden we onze tweede doelsoort: de Grote Vuurvlinder. Niet een exemplaar, niet twee; nee, maar liefst 4 exemplaren van deze zeer zeldzame dagvlindersoort laten zich fraai bekijken op een traject van zo’n 200 meter. Het gaat om drie vrouwtjes en een niet te determineren exemplaar (alleen met gesloten vleugels gezien).

Zilveren Maan – Small Pearl-bordered Fritillary

Zilveren Maan – Small Pearl-bordered Fritillary

Grote Vuurvlinder – Large Copper

Grote Vuurvlinder – Large Copper

De tweede locatie, het Woldlakebos, is opnieuw goed voor een Grote Vuurvlinder. Hier zien we ook de tweede nieuwe libellensoort in een week tijd: in de miezerregen vinden we zeker twee verschillende Kempense Heidelibellen. Ook qua vogels is het goed toeven in de Weerribben. Een Wielewaal laat geregeld van zich horen en Roerdomp vliegt tweemaal langs.

Kempense Heidelibel – Spotted Darter

Kempense Heidelibel – Spotted Darter (photo: Peter van der Meer)

Roerdomp – Eurasian Bittern (photo: Peter van der Meer)

Volgend weekend gaan we voor het eerst naar insecten kijken in het buitenland (en natuurlijk ook wel naar vogels) en wel in de Eifel (Mechernich). Ik zal proberen een verslagje te schrijven als we terug zijn. ­čśë

Oranje boven

Zondag 10 juli 2016

Vandaag is het zover: ons jaarlijkse uitje libellen en dagvlinders kijken met Marianne Wustenhoff en Maria van Antwerpen staat weer op het programma. Net als twee jaar geleden hebben we de Weerribben uitgekozen als locatie.

Rond tienen spreken we af op de carpool in Maartensdijk; een dik uur later rijden we onze eerste bestemming (het Woldlakebos) binnen. Het vliegt behoorlijk: onder het constante gejodel van een Wielewaal vinden we vele Vroege Glazenmakers, Grote Keizerlibellen, Viervlekken en Bruine Zandoogjes. Ook schaarsere soorten zijn van de partij, zo zien we een aantal Vuurlibellen, Bruine Korenbouten en Gevlekte Glanslibellen (zitten, ho maar), een Gevlekte Witsnuitlibel, Bruine Glazenmaker en een Landkaartje.

Vroege Glazenmaker – Green-eyed Hawker

man Vuurlibel – male Broad Scarlet

vrouw Vuurlibel – female Broad Scarlet

Gevlekte Witsnuitlibel – Yellow-spotted Whiteface

Het hoogtepunt wordt gevormd door een fraaie man Grote Vuurvlinder waar we al snel op stuiten. De zeer zeldzame dagvlinder, in ons land vliegt de endemische ondersoort batava en die is alleen te vinden in de Weerribben en aangrenzende laagveenmoerassen, foerageert op enkele kattenstaarten op ruime afstand van het pad, maar is door de telescoop prima te zien en fotograferen. Naast insecten mogen ook enkele vogels niet onbenoemd blijven: net als wij heeft ook een aantal Boomvalken de insectenrijkdom van het gebied ontdekt en er vliegen een paar Purperreigers over.

Grote Vuurvlinder – Large Copper

Na een hapje en een drankje in een van de restauranten in het gebied rijden we een paar kilometer verder naar het noorden. Een korte wandeling door het Venebos, aan de noordkant van de Weerribben, levert veel van hetzelfde op: meerdere Vuurlibellen, Gevlekte Glanslibellen en Bruine Glazenmakers, maar ook twee Blauwe Breedscheenjuffers.

Aan het eind van de middag rijden we nogmaals naar het Woldlakebos, maar nu naar een ander deel van dit bos. Hier is het al snel raak: op de kattenstaart foerageert de tweede man Grote Vuurvlinder van de dag, een paar honderd meter verderop gevolgd door nog twee exemplaren. In tegenstelling tot vanochtend zitten ze nu wel vlak langs het wandelpad en dus zijn ze nu wel prima te bekijken ├ęn te fotograferen. In totaal zien we op deze plek 4 Grote Vuurvlinders (3 man, 1 vrouw), wat een genot.

Grote Vuurvlinder – Large Copper

Grote Vuurvlinder – Large Copper

Grote Vuurvlinder – Large Copper

Inmiddels is het alweer over zessen, dus tijd voor de terugreis. Wat een dag, met als hoogtepunt maar liefst 5 Grote Vuurvlinders, van dat aantal had ik van tevoren niet durven dromen.

Weerribben

Zondag 20 juli 2014

Afgelopen woensdag hoorden Frank en ik bij de Oostelijke Vossen meerdere verhalen over prachtig te fotograferen Grote Vuurvlinders en Zilveren Manen in de Weerribben. Deze bedreigde en zeldzame dagvlinders zijn geen nieuwe soort voor me, maar het zijn wel prachtig gekleurde vlinders en zeker van de Grote Vuurvlinder heb ik in het verleden nog geen goede foto’s kunnen maken. Daarom reizen Marianne Wustenhoff, Maria van Antwerpen, mijn vader, mijn broer en ondergetekende vandaag af naar dit grote laagveengebied in de Kop van Overijssel.

Onze eerste stop ligt langs de Hoogeweg. Hier zouden beide soorten moeten vliegen. Het duurt inderdaad niet lang voordat we de eerste Zilveren Manen zien vliegen. Ze drinken (samen met o.a. Kleine Vossen en Bruin Zandoogjes) nectar uit de aanwezige distels (Kale jonker) en zijn erg goed te zien en te fotograferen. Een voorzichtige schatting komt uit op zeker 10 exemplaren. De Zilveren Maan is niet de enige leuke soort op dit stukje. Zo vliegen onder meer een Wespendief en Ooievaar over en komen we vele Bruine Glazenmakers en een Blauwe Breedscheenjuffer tegen. Een veel te snel voorbijvliegende vlinder zou goed een Grote Vuurvlinder geweest kunnen zijn, maar helaas vinden we hem niet meer terug.

Zilveren Maan – Small Pearl-bordered Fritillary

Blauwe Breedscheenjuffer – Blue Featherleg

Ik kies ervoor om niet met de auto naar de volgende plek (het Woldlakebos) te rijden, maar om een flink stuk langs de Hoogeweg te lopen. Deze weg loopt namelijk dwars door de Weerribben heen en is waarschijnlijk de beste plek voor de Grote Vuurvlinder in Nederland. Op de vele kruiden langs de weg stikt het van de vlinders: zo tel ik vele Kleine Vossen, Dagpauwogen en witjes, enkele Groot Dikkopjes en 2 Landkaartjes. Van onze doel ontbreekt voorlopig echter nog elk spoor. Uiteindelijk vindt mijn vader twee Grote Vuurvlinders die samen foerageren op Kattenstaart. Ze zitten helaas voor mij net te ver voor foto’s, dus hieronder staan enkele foto’s van mijn vader. Ook leuk zijn de Wielewalen die op de achtergrond zingen. Eenmaal zien Marianne en ik een mannetje uit een boom opvliegen en een stukje vliegen boven de boomtoppen. Iets verderop landt de vogel weer in een berk en dan doen zijn schutkleuren gelijk weer zijn werk. ­čśŽ

man Grote Vuurvlinder – male Large Copper (photo: Peter van der Meer)

man Grote Vuurvlinder – male Large Copper (photo: Peter van der Meer)

Na een kleine 2 kilometer lopen langs de weg (wat nog wel een zingende Snor en een mannetje Groene Glazenmaker oplevert) vind ik het wel genoeg en rijden we door naar het Woldlakebos. We verblijven hier niet al te lang, maar een vrouwtje Groene Glazenmaker is natuurlijk wel het noemen waard. De leukste waarneming hier betreft die van een Gevlekte Glanslibel. Deze zeer zeldzame libel vliegt boven een met krabbenscheer dichtgegroeide sloot en verjaagt alles wat hier rondvliegt (waaronder ook een Groene en Bruine Glazenmaker, die groter zijn dan de glanslibel!).

Op de terugweg rijden we nog langs de inmiddels beroemde camping De Boomgaard in Bunnik, waar al dagenlang een Oostelijke Vos zit. Voor Marianne, Maria en mijn vader is dit nog een nieuwe soort en Frank en ik hebben er natuurlijk ook geen moeite mee. Als we richting het speeltuintje lopen, krijgen we te horen dat de vos al enkele uren niet meer gezien is. Toch lopen we door. Vanaf een krakkemikkige rood bankje (waar al veel vlinderaars hebben gezeten ­čśë ) hebben we een mooi uitzicht op de ‘bloedende’ berk waar de vlinder vaak op zit, maar in een krap uur tijd zien we enkel Atalanta’s van het sap van de boom drinken.

Insecten zijn de bom

Zondag 8 en maandag 9 juni 2014

Zondag
Gezien de goede weersvoorspellingen die voor vandaag afgegeven worden, hebben we met Marianne W├╝stenhoff, Maria van Antwerpen en Anne Hueber afgesproken om naar libellen te gaan kijken in de Weerribben. We stoppen eerst bij een nieuwe uitkijktoren aan de westkant van het Woldlakebos. Deze toren kijkt uit over een nieuw natuurontwikkelingsgebied. Hier zien we een adult zomer Roodhalsfuut, 2 Zomertalingen en een bewoonde broedwand voor Oeverzwaluwen.

In het Woldlakebos (onze volgende stop) blijkt het aanvankelijk nogal tegen te zitten, met geregeld fikse buien en enorme aantallen muggen die het massaal op ons voorzien lijken te hebben. We laten ons echter niet uit het veld slaan door deze tegenvallers en dat is goed ook, want na regen komt zonneschijn (in dit geval letterlijk). Rond 14.00 uur klaart het gelukkig op en direct neemt het aantal libellen in dit bos explosief toe: overal vliegen Viervlekken en Bruine Korenbouten en met iets meer moeite vinden we enkele Smaragdlibellen, Vroege Glazenmakers, Grote Keizerlibellen, Gevlekte Witsnuitlibellen, een Glassnijder en wat Grote Roodoogjuffers. Een vriendelijke libellenman wijst ons op het hoogtepunt van hier, namelijk op een mannetje Sierlijke Witsnuitlibel. Deze zeer zeldzame libel, die in Nederland alleen in de Weerribben te vinden is, zit op redelijke afstand op een plompeblad (zeer typisch voor deze soort), maar m.b.v digiscopen lukt het me nog om leuke plaatjes te maken.

mannetje Sierlijke Witsnuitlibel – male Lilypad Whiteface

Nogmaals de Sierlijke Witsnuit. Waar zou de naam ‘Witsnuitlibel’ nou vandaan komen…? – Lilypad Whiteface

Gevlekte Witsnuitlibel – Yellow-spotted Whiteface

Gevlekte Witsnuit – Yellow-spotted Whiteface

Laatste van de Gevlekte Witsnuit – Yellow-spotted Whiteface

Glassnijder – Hairy Hawker

man Bruine Korenbout – male Blue Chaser

Bruine Korenbout – Blue Chaser

Ook qua vogels is het zeer goed vertoeven in het Woldlakebos, met een Roerdomp die zo vriendelijk is een rondje te vliegen, een Wespendief, vele Purperreigers, roepende Zwartkopmeeuwen, zingende Geelgors, Koekoek etc. Leuk is een jagende Boomvalk, die geregeld achter libellen aanjaagt. Op verschillende plekken in het bos ligt de grond bezaaid met libellenvleugeltjes (en eenmaal vinden we zelfs ogen). Eigenlijk laten alleen de Zilveren Manen (een zeldzame dagvlinder) het afweten.

Na deze mooie excursie rijden we nog even een paar kilometer verder naar een recent geopende libellenvlonder, speciaal gemaakt om waarnemers een kans te bieden om Sierlijke Witsnuitlibellen in Nederland te bewonderen. Het duurt niet lang voordat we ze in beeld hebben, in totaal zien we zeker 4 mannen. Verder zien we hoofdzakelijk dezelfde soorten als eerder in het Woldlakebos, al kunnen nog wel de Blauwe Breedscheenjuffer aan de daglijst toevoegen. Zelfs tijdens het avondeten in een nabijgelegen dorpje worden we van ons eten afgehouden door een fanatiek zingende Spotvogel en een libel die na enige discussie toch een Glassnijder blijkt te zijn.

mannetje Sierlijke Witsnuitlibel – male Lilypad Whiteface

Blauwe Breedscheenjuffer – Blue Featherleg

Maandag
Aangezien de Zilveren Manen gisteren niet wilden meewerken, kiezen Frank, mijn vader en ik er vandaag voor om naar een bekende plek voor deze soort in Gelderland te rijden. Bij aankomst in het gebied stuiten we al gauw op enkele Weidebeekjuffers. Als we naar de plek toelopen waar de zeldzame dagvlinder zou moeten vliegen, begint het weer opeens om te slaan en even later schuilen we onder de bomen voor een flinke (onweers)bui. Dit was niet voorspeld! Gelukkig breekt na een klein uurtje de zon weer door en lopen we weer vrolijk over een paadje door de moerasachtige velden. Het is mijn vader die de eerste Zilveren Maan ziet vliegen. Het blijken nogal zenuwachtige, kleine beestjes die maar niet willen gaan zitten (langs het pad althans). Gelukkig werkt een exemplaar wat beter mee, zie de foto hieronder. Leuk is een zingende Zomertortel, die langs de bosrand zit te koeren. We krijgen hem ook even te zien. Op de terugweg komt nog een Vuurjuffer op mijn t-shirt zitten en laat een vrouwtje Weidebeekjuffer zich aardig fotograferen

Zilveren Maan – Small Pearl-bordered Fritillary

Vuurjuffer op mijn schouder! – Large Red Damsel on my shoulder!

Weidebeekjuffer – Banded Demoiselle

Het was een mooi weekend met voor mijn vader en broer drie nieuwe soorten, verdeeld over 3 verschillende soortgroepen (Vale Gier, Sierlijke Witsnuitlibel en Zilveren Maan; de laatste had ik al enkele jaren geleden in de Weerribben gezien).