Tagarchieven: Zwarte Specht

Soms heb je van die dagen

Zondag 12 maart 2017

Soms heb je van die dagen dat het flink mee zit. Net voor we bij Winterswijk de afslag richting Bekendelle willen nemen, valt me een groep ganzen op die een stukje met de auto mee vliegt. “Leuk, hebben we toch nog onze portie ganzen”, grappen we. Het duurt opmerkelijk lang voor we door hebben dat het helemaal geen ganzen maar Kraanvogels zijn! Gauw zetten de auto langs de kant en kunnen we de vogels (circa 60) nog een minuutje volgen. Kort draaien ze en daarna raken we ze helaas kwijt. Ondanks een korte zoektocht (het leek er even op dat ze geland waren) kunnen we de Kraanvogels niet meer terugvinden. Toch een goed begin van de dag!

In het prachtige moerasbos van Bekendelle is onze portie geluk nog niet op. Uiteraard zien we leuke maar te verwachten bossoorten als Vuurgoudhaan, Appelvink en Glanskop. Zeker drie Middelste Bonte Spechten laten veel van zich horen en zien, net als een vrouwtje Zwarte Specht. Boven het bos vliegen vele Buizerds, maar even later is het raak: een fraaie Rode Wouw vliegt laag en dichtbij boven het bos, al zijn we door de bomen de vogel relatief snel kwijt. Zelfs een groepje Goudvinken, typisch zo’n soort die wij altijd missen, kan niet ongezien door het bos zwerven. Twee paartjes foerageren hoog in een lariks op de lariksappels. De Kortsnavelboomkruiper is eigenlijk de enige afwezige.

Middelste Bonte Specht – Middle Spotted Woodpecker (photo: Peter van der Meer)

vrouw Zwarte Specht van eerder dit jaar (Planken Wambuis) – female Black Woodpecker, photo from Jan 2017 (Veluwe, photo: Frank van der Meer)

De volgende stop ligt aan de andere kant van Winterswijk: in de steengroeve is de bekende ‘Beleef de Lente’-Oehoe binnen een minuut gevonden. Het vrouwtje zit alweer op het nest en wiegelt af en toe wat heen en weer. Minder geluk hebben we rond het Korenburgerveen. Hier worden we helaas niet getrakteerd op de gewenste broedverdachte Kraanvogels.

Oehoe – Eagle Owl

Dat onze portie geluk voor vandaag op lijkt, bewijzen de lege vissteigers bij Zutphen (geen Waterspreeuw) en het gebrek aan Europese Kanaries bij Ede. Op laatstgenoemde plek stuiten we wel op de eerste dagvlinders van het jaar (al zagen we vanuit de auto eerder op de dag al meerdere Citroenvlinders rondvliegen): minstens 1 Gehakkelde Aurelia en 2 Kleine Vossen zitten op de hoop ruige vegetatie waar de kanaries vaak op zitten.

Gehakkelde Aurelia – Comma Butterfly (photo: Peter van der Meer)

Weekendje vlinders kijken in Drenthe

Vrijdag 10 t/m zondag 12 juli 2015

De afgelopen weken verschenen meerdere berichten over de drie ‘veenvlinders’ die Nederland rijk is. Alle drie de soorten (Veenbesblauwtje, -parelmoervlinder en Veenhooibeestje) zijn erg zeldzaam in ons land en komen slechts op enkele veentjes in Drenthe en aangrenzende gebieden voor. Voor ons reden genoeg om het gehele weekendje in Drenthe te verblijven om op zoek te gaan naar deze vlinders en tegelijk uit te kijken naar enkele leuke vogelsoorten. Onze uitvalbasis is Bed & Breakfast ‘Westerend’ in het dorpje Wittelte.

Vrijdag rijden we vanaf Woerden in een ruk door naar het Fochteloërveen op de grens van Drenthe en Friesland. We beginnen met de wanderoute langs het fietspad. De eerste veenvlinder is snel binnen: de Veenhooibeestjes werken aardig mee, al zijn ze erg vliegerig en als ze al gaan zitten, is dat vaak op afstand. In totaal zien we zeker 5 exemplaren. Een ander hoogtepunt is de Slangenarend die boven het gebied jaagt op slangen. Helaas blijft deze imposante rover op afstand, maar toch zijn we erg blij met deze waarneming. Andere noemenswaardige soorten zijn een Paapje, Boomvalk, Koekoek, enkele Oranje Zandoogjes en enkele Koraaljuffers. Het is Frank die op de valreep bovendien 2 overvliegende Kraanvogels vindt. Ondanks de afstand zijn de vogels goed te volgen. Onze laatste stop voor vandaag ligt in een ander deel van dit veengebied. Hier kunnen we een fraaie man Grauwe Klauwier bekijken. Ook hier vliegen Kraanvogels over, deze keer 4 exemplaren. Langs de weg maken we nog even een stop, want 2 grote vogels blijken twee cirkelende Raven te zijn.

Robert

Robert in actie (met Veenhooibeestje als foto-object; foto: Frank van der Meer)

Veenhooibeestje – Large Heath

Veenhooibeestje – Large Heath (photo: Frank van der Meer)

Grauwe Klauwier – Red-backed Shrike

Zaterdagochtend beginnen we bij de volgende veenvlinder (het Veenbesblauwtje). Samen met de boswachter van het gebied, die de vlinderkijkers op de paden moet houden, zoeken we naar deze zeldzame vlinder. Na een kleine twee uur hebben we echter nog steeds geen Veenbesblauwtje (deze soort staat in ons land op het punt uit te sterven) gezien. Waarschijnlijk zijn we net te laat (de vliegtijd is al bijna over), al zien we door de bewolking sowieso weinig vlinders. Aangezien we nog meer plannen hebben, besluiten we naar de volgende bestemming te gaan. Dit is een veentje waar een van de laatste populaties van de Veenbesparelmoervlinder voorkomt. Op deze locatie hebben we meer succes, met veel moeite vinden we uiteindelijk één Veenbesparelmoervlinder. De vlinder zit kort op de dopheide en laat hier zowel de boven- als onderzijde zien. Door de telescoop is de vlinder prima te zien, maar voor een foto is de afstand veel te groot en is de waarneming te kortstondig. Andere leuke soorten zijn maar liefst 16 thermiekende Ooievaars en meerdere roepende Sijsjes.

Na een pauze van een uurtje stoppen we ’s middags langs de Wapserveense Aa. Langs dit riviertje vliegen opmerkelijk veel libellen. Vooral de Vroege Glazenmakers stelen de show: meerdere exemplaren rusten geregeld op rietstengels langs de oever en zijn fraai te fotograferen. Leuk is de Oranje Luzernevlinder die hard langs vliegt, dat is pas onze eerste van dit jaar. De rest van de middag brengen we door op het Holtingerveld. Het valt hier qua soorten een beetje tegen (waarschijnlijk is het veel te warme weer hier debet aan), al mogen een overvliegende Zwarte Specht, roepende Sijsjes en een kort zingende Bonte Vliegenvanger niet ongenoemd blijven. Op het wandelpad zitten bovendien twee Heideblauwtjes.

Vroege Glazenmaker – Norfolk Hawker

Vroege Glazenmaker – Norfolk Hawker

Vroege Glazenmaker – Norfolk Hawker (photo: Peter van der Meer)

Grote Roodoogjuffer – Large Redeye

Heideblauwtje – Silver-studded Blue

Zondag is alweer de laatste dag. Na het ontbijt en het inpakken van onze spullen rijden we naar het Aekingerzand (in het Drents-Friese Wold). Een wandeling door dit stuifzandgebied levert vele leuke vogelwaarnemingen op: zo zien we twee Boomleeuweriken, vliegen een roepende Appelvink en Bosruiter over, zwemmen er 15 Geoorde Futen met jongen rond, zien we kort een Kleine Bonte Specht en horen en zien we meerdere Grote Lijsters. Het hoogtepunt vormen zeker drie zingende Wielewalen, wat een prachtige geluid maken deze vogels toch! Zoals het de soort betaamd, laten de vogels zich echter niet zien, maar niemand die daar om maalt. De Heivlinders mogen ook niet ongenoemd blijven.

volwassen Geoorde Fuut met jong op rug – ad Black-necked Grebe with nestling on back (photo: Frank van der Meer)

Na een korte tussenstop op het Doldersummerveld (2 Koekoeken) verlaten we het Drents-Friese Wold en rijden we naar het laatste gebied voor deze vakantie: het Holtveen in het Dwingelderveld. Bij de parkeerplaats zingt wederom een Wielewaal en laat een juveniele Bonte Vliegenvanger zich langere tijd zien. Boven het Holtveen zelf (een groot ven) vliegen honderden zwaluwen: hoofdzakelijk Oeverzwaluwen, maar ook Huis-, Boeren- en Gierzwaluwen zijn van de partij. De grote aantallen zwaluwen is ook een Boomvalk opgevallen. De leukste soorten vliegen echter niet boven, maar zwemmen op het ven. Naast de gebruikelijke eenden zien we namelijk een man Witoogeend en zelfs een vrouw(type) Nonnetje, een soort die normaal gesproken alleen ’s winters in Nederland te zien is. Beide eenden zijn echter lastig, want ze laten zich maar korte tijd zien voordat ze achter de pollen pitrus verdwijnen. Een Koraaljuffer werkt wat dat betreft beter mee. Net op het moment dat we klaar zijn met deze plas afkijken en door willen lopen, begint het te regenen. Er zit niets anders op dan om te keren en terug te lopen naar de auto. Een treurig einde van een mooi weekend, waarin de hoogtepunten talrijk waren.

Koraaljuffer

Man Witoogeend – Male Ferruginous Duck

Oeverzwaluwen – Sand Martins (photo: Frank van der Meer)

Een prachtige dag in Noord-Brabant

Zondag 22 maart 2015

Rond half 11 stappen Frank, mijn vader en ondergetekende uit op de parkeerplaats van Kasteel Maurick te Vught. Ruim een uur struinen we rond door het parkbos van het landgoed, zonder dat we leuke soorten te zien krijgen. Rond 12-en klaart het echter wat op, met eindelijk wat blauwe gaten in de grijze wolkenmassa. Het effect van de opklaring op de vogels is gelijk zichtbaar, want even later hebben we de eerste fijne soort van de dag in de kijker: een mannetje Zwarte Specht vliegt vlak voor ons op en landt wat verderop. De vogel is lastig te zien zo tussen vele takjes en op enige afstand. Desalniettemin zijn we erg blij met deze waarneming, want zo vaak stuiten we niet op de grootste spechtensoort van Europa. De specht laat ook enkele malen van zich horen: nadat hij wegvliegt en op een voor ons onzichtbare plek weer landt, horen we de zogenoemde ‘regenroep‘ door het bos galmen, gaaf!

Nog geen 100 meter verder krijgen we de doelsoort voor dit gebied in beeld: vlak voor ons zit een Middelste Bonte Specht op een berk. Ruim een kwartier lang zien we hoe twee exemplaren op deze boom foerageren en zelfs een gat lijken te hakken in de berk. Ook deze fraaie specht (een van mijn favoriete vogelsoorten in ons land) laat enkele malen haar kenmerkende roep horen.

Middelste Bonte Specht – Middle Spotted Woodpecker

Naast de spechten merken we ook andere leuke vogelsoorten op: zo laat een Appelvink enkele malen van zich horen en zien, horen we meerdere Kuifmezen en vliegt een Ooievaar over. Verder zorgen een Eekhoorn en een Ree voor de nodige afwisseling.

Rond 2-en verlaten we het kasteel en rijden we naar Slot Haverleij. Deze woonwijk (gebouwd in de vorm van een vestingstad) aan de rand van Den Bosch is de laatst overgebleven plek in Nederland om de Kuifleeuwerik te zien. Rond het midden van de jaren zeventig van de vorige eeuw was deze leeuwerik nog een algemene broedvogel van braakliggende en stedelijke gebieden in ons land, met naar schatting 3000-5000 paar. Daarna ging het snel bergafwaarts met de soort: rond de eeuwwisseling waren er nog minder dan 100 paar over. De achteruitgang zette na de 2000 onverminderd door (een trend die in heel Noordwest-Europa plaatstvindt trouwens), want de laatste 5 jaar was er nog maar een handvol locaties in het land waar de soort te zien was: Eindhoven, Tilburg, een industrieterrein in Venlo en Den Bosch waren de laatste locaties waar de soort het nog uithield. Inmiddels lijken alle locaties behalve Den Bosch verlaten en bestaat de gehele Nederlandse populatie waarschijnlijk uit slechts één vogel. Daarmee staat de soort op het punt om uit ons land te verdwijnen. Hoe lang zou dit exemplaar het nog uithouden?

Lang hoeven we niet te zoeken naar de vogel. We staan nog niet stil op de parkeerplaats in de zuidwesthoek van de wijk of we zien de Kuifleeuwerik al zitten. De vogel zit rustig op de dakrand van een huizenblok en zingt wat binnensmonds. Later vliegt de vogel op naar achteren. Hier duurt het even voor we hem terugvinden, maar na een dikke 10 minuten zien we de vogel opnieuw op de dakrand zitten. De leeuwerik laat zich hier erg fraai bekijken. Een hele verademing als je het rustige gedrag van dit exemplaar vergelijkt met de vogels van Venlo van een aantal jaar geleden: daar waren de vogels altijd erg vliegerig en daardoor waren de waarnemingen vaak heel erg kort. Naast de Kuifleeuwerik is een zingende Zwarte Roodstaart het noemen waard.

Kuifleeuwerik – Crested Lark

Nu de Kuifleeuwerik gelukt is, rijden we naar de laatste vogelbestemming van vandaag. Net ten zuiden van Culemborg, in het natuurgebiedje De Regulieren, zit namelijk al enkele weken een Kleine Geelpootruiter. Het gaat hier om dezelfde vogel die ik eerder deze maand in Everdingen zag. Samen met o.a. Guus Peterse zoeken we naar de zeldzame Amerikaanse ruiter, maar tijdens ons verblijf zal de vogel niet in beeld komen. Jammer, maar niet meer dan dat. In het gebied zie ik wel mijn eerste Tjiftjaf van dit jaar (had de soort al wel gehoord in 2015).

We zetten een punt achter deze mooie vogeldag. Ik heb mijn verrekijker al ingepakt als Frank vanuit de rijdende auto een IJsvogeltje vindt. De vogel (het vrouwtje) zit net ten noorden van De Regulieren in een broekbos. Ook als we uitstappen, laat zij zich prima bekijken. Een mooie afsluiter van een mooie vogeldag, met als hoogtepunten een prachtige waarneming van een Middelste Bonte Specht en misschien wel mijn allerlaatste Kuifleeuwerik in Nederland?

Pontische Meeuw en Grote Zilverreigers

Zaterdag 22 februari 2014

Dit verhaal begint eigenlijk al woensdag. Voor mijn studie waren namelijk woensdag t/m vrijdag verplichte excursies geregeld in de bossen tussen Bennekom en Renkum (op de Veluwe). Voor veel bosvogels is het voorjaar al begonnen en dus hield ik mijn ogen en oren goed open. Dit leverde voor mij enkele mooie waarnemingen op. Leuk waren enkele zingende Goudhanen, Zwarte Mezen, Glanskoppen en Kuifmezen en op meerdere plekken overvliegende en roepende Appelvinken, Sijsjes en barmsijzen. Het absolute hoogtepunt waren twee Zwarte Spechten. De vogels riepen constant en lieten zich ook vaak zien. Qua zoogdieren vonden we sporen van Vos, Ree en zelfs Boommarter.

Dan terug naar vandaag. In de omgeving van Waverhoek verblijft al de hele week een Rotgans, toch een erg schaarse soort in de regio. Die willen wij ook. Op weg naar Waverhoek zie ik vanuit de auto op een plas een relatief klein, wit beest zwemmen. Het blijkt een Kleine Zwaan te zijn, leuk. Een rondje door Waverhoek levert, naast de gebruikelijke eenden, zowaar een Pontische Meeuw, 3 Witte Kwikstaarten en een jagende 2kj Havik op. De ruime omgeving van Waverhoek brengt ons echter niet de gehoopte Rotgans op. Wel zien we een Kolgans met een halsband met code VLR. Deze gans blijkt geringd te zijn bij Eemnes op 10 december 2005 en is vaker afgelezen in deze regio, maar ook bij Nijmegen, Dordrecht, in de omgeving van Berlijn en zelfs in Noordoost-Polen.

4kj Pontische Meeuw – 4cy Caspian Gull

4kj Pontische Meeuw – 4cy Caspian Gull

Wat omzwervingen door de regio Mijdrecht, Wilnis, Vinkeveen en Kockengen levert op vogelgebied weinig op, alleen 2 Slechtvalken. Bij Haarzuilens stuiten we bij toeval op twee foeragerende Grote Lijsters, een soort die je toch zeker niet algemeen kan noemen in de regio. Als laatste willen wij een bijdrage leveren aan de nationale slaapplaatstelling van Grote Zilverreigers van vandaag. Vlakbij Woerden bezoeken wij een slaapplaats. Omdat we nog wat te vroeg zijn, bekijken we alvast de eenden op de plas. Tussen de 100-en Smienten zwemt een opvallend licht exemplaar (een vrouwtje). Het duurt even voordat de eerste zilverreiger binnen komt vliegen. Al gauw is het een komen en gaan van zilverreigers en telt Frank zeker 62 Grote Zilverreigers, een verbetering van ons persoonlijk record! Daarnaast zien we aan de overkant een bezet Buizerdnest.